Niemieckie parlamenty z regionu Bałtyku spotkały się z przedstawicielami polskich województw, aby rozmawiać o współpracy, regulacjach i innowacjach na rzecz poprawy jakości powietrza. Po kilku miesiącach SmogLab zapytał o efekty ubiegłorocznej konferencji.
Regionalne działania na rzecz poprawy jakości powietrza nabierają ponadgranicznego wymiaru. W ubiegłym roku przedstawiciele parlamentów krajowych Szlezwiku-Holsztynu, Hamburga i Meklemburgii-Pomorza Przedniego oraz województw warmińsko-mazurskiego i pomorskiego połączyły siły podczas XXI Forum Parlamentów Regionalnych Południowego Bałtyku. W trakcie wspólnej konferencji opracowały rezolucję w celu szybkich, skoordynowanych i sprawiedliwych społecznie działań na rzecz poprawy jakości powietrza w tym regionie. Obrady motywowane były przyjętą rok wcześniej dyrektywą w sprawie jakości powietrza i czystego powietrza dla Europy.
Regiony pograniczne często stają w obliczu kompromisów, starając się połączyć wspólne cele z problemami lokalnymi przy uwzględnieniu wymagań Unii Europejskiej. Na polu obrad znalazły się więc takie tematy jak zrównoważona mobilność (zwłaszcza w żegludze), rozwój miast z oszczędną gospodarką zasobami oraz zrównoważona transformacja energetyczna. Ideą przyświecają obradom było stworzenie warunków do przekształcenia regionu Morza Bałtyckiego w wiodący region w dziedzinie technologii niskoemisyjnych.
Jedna z tez Forum wskazywała że „zaostrzenie norm jakości powietrza może dać impuls do opracowania innowacyjnych, przyjaznych dla środowiska rozwiązań technologicznych”.
Zapytaliśmy Magdalenę Jabłońską, ekspertkę z Fundacji Przedsiębiorczości Technologicznej i współzałożycielkę Cleantech for CEE, jak wygląda to z punktu widzenia przedsiębiorców i startupów.
Fundacja Przedsiębiorczości Technologicznej: normy jakości powietrza impulsem dla innowacji
– Zaostrzające się regulacje środowiskowe mogą działać jako impuls do innowacji, jeśli tworzą przewidywalne ramy i sygnał popytu dla przedsiębiorców – mówi Jabłońska zapytana przez SmogLab. – Przykładowo, zaostrzające się normy jakości powietrza – w tym nowe limity PM2.5, PM10 i NO₂ w UE z horyzontem 2030 – zwiększają presję na samorządy i przedsiębiorstwa, by wdrażać realne działania ograniczające emisje. W praktyce widać, że szczególnie innowatorzy, w tym startupy i młode firmy technologiczne szybko odpowiadają na takie potrzeby rynku, proponując nowe technologie – wskazuje nam przedstawicielka Fundacji Przedsiębiorczości Technologicznej.
Jej zdaniem „największe wyzwania pozostają w sferze tworzenia przewidywalnych warunków dla biznesu: jasnych ram regulacyjnych, długoterminowych strategii państwa i polityk publicznych, dopasowanego finansowania oraz warunków dla szybkiego przechodzenia od prototypu do wdrożeń”.
– Aby polskie firmy mogły skutecznie konkurować na rynku technologii nisko- i bezemisyjnych, potrzebne są stabilne regulacje, mechanizmy wspierające komercjalizację, partnerstwa publiczno‑prywatne oraz integracja z lokalnymi i globalnymi łańcuchami wartości – dodaje Magdalena Jabłońska.
Ponadregionalna współpraca w regionie Bałtyku. Celem zdrowsze powietrze
Jakie są wnioski z ubiegłorocznego spotkania? Oczekiwane działania ponadregionalne to wg parlamentów to m.in.:
- wdrożenie wytycznych działań na rzecz ochrony powietrza na wszystkich szczeblach zarządzania i we wszystkich sektorach gospodarki,
- minimalizacja wpływu zanieczyszczenia powietrza na środowisko, ochrona i odbudowa ekosystemów oraz zachowanie różnorodności biologicznej,
- wdrożenie limitów emisji SOx i NOx dla całego transportu morskiego w regionie Morza Bałtyckiego,
- wprowadzenie inteligentnych systemów zarządzania flotą w celu komunikacji między
statkami i portami, - promowanie technologii bezemisyjnych i niskoemisyjnych.
Jako kluczowe przyjęto m.in. zmniejszenie emisji zanieczyszczeń powietrza przez modernizację systemów i urządzeń grzewczych w gospodarstwach domowych, stworzenie korzystnych warunków dla rozwoju przemysłu niskoemisyjnego, trwałą dekarbonizację sektora energetycznego oraz przeciwdziałanie transgranicznym skutkom zanieczyszczenia powietrza.
„Ścisła współpraca i wola polityczna”
Kristina Herbst, przewodnicząca parlamentu krajowego podkreśla, że „czyste powietrze jest jednym z podstawowych warunków, aby obecne i przyszłe pokolenia mogły nadal cieszyć się dobrymi warunkami środowiskowymi, w których mogą żyć dobrze i zadowoleni”. – Konferencja ponownie pokazała, jak bardzo kwestie związane ze środowiskiem i zdrowiem mogą być rozwiązywane tylko dzięki ścisłej współpracy i silnej woli politycznej. W tym kontekście wymiana między regionami na szczeblu parlamentarzystów i wraz z młodym pokoleniem jest tak szczególnie cenna – zaznacza polityczka.
W programie znalazło się również tworzenie przyjaźniejszych przestrzeni miejskich. Miałoby tu znaczenie zagospodarowanie przestrzenne umożliwiające wentylację miast oraz rozwój błękitno-zielonej infrastruktury, odbudowa ekosystemów i zachowanie różnorodności biologicznej.
Te ostatnie wpisują się w działania adaptacyjne, które nie tylko poprawiają jakość powietrza, ale również zwiększają odporność miast na negatywne skutki postępującej zmiany klimatu. Przykładem wdrażanego projektu w Małopolsce jest Life Dream Cities, który opracowuje rozwiązania urbanistyczne adaptujące przestrzeń do fal upałów, powodzi błyskawicznych czy podtopień. Efektem będzie stworzenie modelu łatwego do powielenia w innych miastach.
Rezolucja będąca wynikiem spotkania dostępna jest na stronie sejmiku województwa.
–
Zdjęcie tytułowe: shutterstock/K-FK
