Udostępnij

Wybory w Krakowie. Mieszkańcy chcą gospodarza, nie wojny o SCT

12.10.2026

Krakowianie nie chcą od nowego prezydenta ideologicznych sporów, tylko sprawnego zarządzania miastem – wynika z badań More in Common Polska. Krakowski Alarm Smogowy przypomina zaś o tych, którzy już dostosowali się do Strefy Czystego Transportu: „Ci, którzy już wymienili samochody na mniej emisyjne, nie mogą teraz czuć się oszukani”.

Łukasz Gibała wygrał niedzielną drugą turę przyspieszonych wyborów zdecydowanie: zdobył 62,12 proc. głosów (161 184), Monika Piątkowska – 37,88 proc. (98 306). Frekwencja wyniosła 44,27 proc. i była nawet nieco wyższa niż w pierwszej turze (43,50 proc.), co w drugich turach zdarza się rzadko.

To pierwsze od 15 lat przyspieszone wybory w dużym polskim mieście po udanym referendum odwoławczym – w maju krakowianie odwołali Aleksandra Miszalskiego. Łukasz Gibała obejmie urząd prawdopodobnie we środę 21 października. Jego kadencja potrwa do 2029 roku – a więc ok. 2,5 roku.

Trzy priorytety

Z badań More in Common wyłania się jasny obraz. – Mieszkańcy Krakowa oczekują od nowego prezydenta przede wszystkim skutecznego zarządzania miastem, a nie wielkich ideologicznych sporów. Chcą gospodarza, który zna lokalne problemy, rozumie codzienne potrzeby mieszkańców i potrafi przekładać zapowiedzi na konkretne działania – mówi Adam Traczyk, dyrektor zarządzający More in Common Polska.

Na liście najważniejszych wyzwań są komunikacja miejska, koordynacja remontów i jakość przestrzeni publicznej. Do tego przejrzystość w wydawaniu pieniędzy, profesjonalne zarządzanie i – jak ujmują to badani – „ograniczenie nepotyzmu oraz nieformalnych układów blokujących rozwój”.

– To obraz prezydenta-gospodarza: kompetentnego, wiarygodnego, zakorzenionego w mieście i bliskiego ludziom, który potrafi podejmować trudne decyzje, jasno wyjaśniać ich sens i brać odpowiedzialność za ich skutki – podsumowuje Traczyk.

Przemyślana Strefa Czystego Transportu

Strefa Czystego Transportu była w kampanii przedstawiana jako główny powód referendum. Badania pokazują coś innego. – Mieszkańcy Krakowa widzą SCT jako ważny element rozwoju miasta, ale oczekują przede wszystkim sprawiedliwych zasad, transparentności i rozwiązań przemyślanych, proporcjonalnych i uwzględniających różne sytuacje życiowe – mówi Traczyk.

Krakowski Alarm Smogowy liczy, że zmiana władzy nie cofnie polityki na rzecz zdrowszego powietrza. – Strefa Czystego Transportu w Krakowie powstawała w wielkich bólach i chaosie. Obowiązuje dopiero od początku tego roku. Nie można oczekiwać trwałej poprawy jakości powietrza po zaledwie kilku miesiącach. Cudów nie ma – mówi Filip Jarmakowski z KAS.

– Oczekujemy, że nowy prezydent utrzyma ten kierunek i będzie go rozwijał. Chodzi zarówno o zdrowie mieszkańców, jak i o jasne, stabilne zasady dla osób, których ta regulacja dotyczy – dodaje.

Co mówią badania o SCT? „Jest z czego budować porozumienie”

Badania pokazują, że spór o strefę dotyczy raczej jej kształtu niż samego istnienia. W sondażu More in Common Polska dla Polityki Insight (sierpień 2026, 800 osób) 72 proc. krakowian zgodziło się, że strefy czystego transportu są potrzebne, ale muszą być dobrze zaprojektowane, a 64 proc. – że miasto powinno walczyć ze smogiem, nawet jeśli wiąże się to z dodatkowymi kosztami dla mieszkańców.

Obraz z sondażu Opinii24 dla Radia Kraków (wrzesień 2026, 1000 osób) wygląda podobnie: prawie 30 proc. osób chce zostawienia SCT w obecnej formie lub zaostrzenia jej zasad. Kolejne 30 procent chce korekt – np. złagodzenia zasad lub zmniejszenia obszaru. Jednocześnie aż 69,4 proc. badanych uważa, że miasto powinno stawiać na sprawną komunikację miejską, nawet kosztem ograniczeń dla samochodów. Wśród wyborców Gibały 39,4 proc. chciało korekty strefy, a 35 proc. jej likwidacji.

We wspomnianym sondazu pytano też, co zwiększyłoby poparcie dla SCT. Badani przez More in Common wskazywali: tańsze bilety komunikacji miejskiej (41 proc.), ograniczenia oparte na rzeczywistej emisji pojazdu, a nie tylko na jego wieku (26 proc.), oraz rozwój transportu publicznego (21,6 proc.). – Różnica zdań dotyczy tempa i sposobu wprowadzania zmian – mówi Adam Traczyk. – Jest z czego budować porozumienie.

–

Zdjęcie tytułowe: Bogusław Świerzowski / krakow.pl

Autor

SmogLab

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partnerzy portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Bartosz Kwiatkowski

Dyrektor Frank Bold, absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprezes Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, ekspert prawny polskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych.

Patrycja Satora

Menedżerka organizacji pozarządowych z ponad 15 letnim stażem – doświadczona koordynatorka projektów, specjalistka ds. kontaktów z kluczowymi klientami, menadżerka ds. rozwoju oraz PR i Public Affairs.

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Zastępczyni redaktora naczelnego SmogLabu. Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Z portalem związana od 2021 roku. Wcześniej redaktorka Odpowiedzialnego Inwestora. Pisze głownie o zdrowiu, żywności, lasach, gospodarce odpadami i zielonych inwestycjach.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Współzałożyciel SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.