Udostępnij

Do kryzysu klimatycznego najbardziej przyczyniają się najbogatsi

25.03.2020

Ślad energetyczny przypadający na biedniejszą połowę ziemskiej populacji jest niższy niż ślad energetyczny, za który odpowiada 5 proc. najbogatszych. Tak wynika z badania przeprowadzonego przez naukowców z Uniwersytetu w Leeds.

Dysproporcje majątkowe na świecie osiągnęły biblijne rozmiary. Wiadomo o tym od dobrych kilkunastu lat, ale problem ma charakter nie tylko społeczno-ekonomiczny. Niedawno naukowcy z University of Leeds przeprowadzili badanie, które wskazuje na ekologiczne konsekwencje tego stanu rzeczy. Wyniki zostały opublikowane na łamach czasopisma „Nature Energy”.

Bogaci konsumują więcej

W oparciu o dane Banku Światowego i instytucji unijnych eksperci obliczyli poziom zużycia energii w 86 krajach świata – wysoko uprzemysłowionych oraz rozwijających się. Sprawdzili również, jakie energochłonne towary i usługi kupują osoby z różnych grup dochodowych oraz jak wydają pieniądze. Okazało się, że dysproporcje dotyczące bezpośredniego i pośredniego zużycia energii rosną wraz ze wzrostem dochodów. To poniekąd oczywiste. Bogaci w końcu wydają więcej pieniędzy: na podróże, nowe samochody, kolejne domy. Zarówno wytworzenie, jak i korzystanie z tych dóbr lub usług wiąże się z kosztami energetycznymi – i wyższą konsumpcją energii w przypadku osób z grubszym portfelem.

Według wyliczeń zawartych w opracowaniu 10 proc. najbogatszych nie tylko zużywa o 187 razy więcej energii transportowej niż 10 proc. najbiedniejszych, ale również konsumuje ponad połowę energii zasilającej transport. Jej źródłem są w głównej mierze paliwa kopalne. W przypadku energii zużywanej na gotowanie i ogrzewanie różnice są mniejsze, ale i tak wyraźne. 10 proc. najbogatszych zużywa mniej więcej jedną trzecią energii z tej „puli”, co wynika prawdopodobnie z większych rozmiarów ich posesji.

Optymalizacja przez podatki?

Nadmierne zużycie energii przez najbogatszych ma przełożenie na ślad energetyczny. Chodzi – mówiąc w uproszczeniu – o całkowitą energię, którą pochłonęło wytworzenie danego produktu lub usługi. W przypadku 5 proc. największych krezusów jest on większy niż ślad energetyczny przypadający na biedniejszą połowę populacji świata, której ślad energetyczny wynosi 20 proc.

– Kwestia rażących dysproporcji związanych z rozkładem zużycia energii na świecie wymaga gruntownego namysłu. Chodzi o to, by każdemu mieszkańcowi globu zapewnić przyzwoite warunki do życia, a jednocześnie chronić klimat i ekosystemy – stwierdziła prof. Julia Steinberger z Uniwersytetu w Leeds, główna autorka badania.

Zdaniem naukowców problem wymaga podejścia systemowego, które wymusiłoby ograniczenie nadmiernego zużycia energii. Jako przykładowe rozwiązania wskazują optymalizację transportu publicznego, nałożenie wyższych podatków na większe pojazdy, a nawet… kary dla osób, które często podróżują samolotami.

Europejczyk szkodzi bardziej niż Chińczyk

Badacze zwracają również uwagę, że choć chętnie zarzucamy Chinom i Indiom zależność od węgla i ponadprzeciętną emisję spalin, to jednak statystyczny obywatel tych krajów zużywa znacznie mniej energii niż „uśredniony” mieszkaniec Zachodu. Okazuje się, że jedynie 2 proc. Chińczyków i tylko 0,02 proc. obywateli Indii znajduje się w „górnych” 5 proc. największych konsumentów energii. Dla porównania w przypadku obywateli Wielkiej Brytanii ten wskaźnik wynosi aż 20 proc., Niemiec – 40 proc., a Luksemburgu… 100 proc.

– Badanie mówi relatywnie bogatym ludziom, takim jak my, to, czego nie chcą usłyszeć. Zdołaliśmy przekonać samych siebie, że prowadzimy normalne życie, ale liczby wskazują na coś zupełnie innego – skomentował wyniki analizy prof. Kevin Anderson z ośrodka badań nad zmianami klimatu Tyndall Centre.

Dane na temat poziomu konsumpcji na świecie dostępne są na stronach Banku Światowego i Komisji Europejskiej.

Zdjęcie: pickingpok / Shutterstock

Autor

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.