Udostępnij

Fundusze regionalne zagrożone przez demontaż uchwał antysmogowych. Znamy kwoty

06.07.2022

Sejmik Województwa Małopolskiego rozpoczął proces kontrowersyjnych zmian w uchwale antysmogowej, tuż przed kluczową datą. Komisja Europejska ostrzega, że będzie to oznaczać utratę środków. Chodzi o fundusze regionalne, które są podstawą walki o czyste powietrze w województwach.

Decyzje w tej sprawie zapadły podczas obrad małopolskiego sejmik w dn. 4 lipca 2022 r. Posiadający większość działacze Prawa i Sprawiedliwości, po burzliwej dyskusji, zdecydowali się na ukłon w stronę gmin, które chcą rozmontować małopolską uchwałę.

Działacze obozu rządzącego wykonywali przy tym polityczny szpagat. Początkowo władze województwa negatywnie odniosły się do pomysłu, aby majstrować przy obowiązującym prawie. Jednak podczas obrad wykonali zwrot o 180 stopni i nie zdecydowali się odrzucić postulatów dwóch gmin, które zgłosiły swoje pomysły. Te zakładają, że przez kolejne „kilka lat” najbardziej trujące kopciuchy bezklasowe będą mogły być użytkowane.

Na te wydarzenia zareagowało przedstawicielstwo Komisji Europejskiej (KE) w Polsce.

Fundusze regionalne pod znakiem zapytania

Departament KE ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej Komisja Europejska przypomniał swoje stanowisko z czerwca 2022 r. i nie pozostawia złudzeń.

– Demontaż uchwał antysmogowych oznaczać będzie utratę funduszy unijnych, których celem jest wsparcie wdrożenia tych uchwał i programu Czyste Powietrze.

#KomisjaEuropejska Polityka Regionalna w Polsce

Stanowisko KE z czerwca 2022 r., które trafiło do władz województwa małopolskiego, przypomina o konieczności realizacji obowiązujących programów. – W dziedzinie jakości powietrza działania w ramach polityki spójności są ukierunkowane na pełne i terminowe wdrożenie programów dotyczących jakości powietrza i rezolucji antysmogowych, które są podstawowymi narzędziami działań na rzecz czystego powietrza na szczeblu regionalnym. KE wskazuje, że w obliczu ryzyka kar finansowych za nieprzestrzeganie poziomów norm jakości powietrza „należy nadać priorytet inwestycjom w tym obszarze”.

O jakich środkach mowa? W ramach realizacji polityki spójności UE Polska ma otrzymać około 76 miliardów euro do 2027 r. Zasady przyznawania tych pieniędzy definiuje Umowa Partnerstwa (UP). Umowa jest uzgodnioną z KE strategią wykorzystywania Funduszy Europejskich w kraju członkowskim. Ponadto określa cele i sposób inwestowania otrzymanych środków. 76 miliardów euro dotyczy całej puli środków. W przypadku funduszy regionalnych Małopolska w latach 2021-2027 ma dostać 2,23 mld euro. Z kolei woj. łódzkie, które także majstruje przy swojej uchwale, ma być beneficjentem 2,29 mld euro. Te pieniądze także są zagrożone. Pełna lista środków w aktualnej perspektywie finansowej znajduje się na stronie Funduszy.

Środki z KPO także zagrożone

– Zamiast wrzucać wsteczny bieg, oczekiwałbym od zarządu województwa i radnych sejmiku, aby pomogli Małopolanom w koniecznej transformacji energetycznej – mówi nam Andrzej Guła, jeden z liderów Polskiego Alarmu Smogowego. Guła wskazuje także konieczne działania, które powinny być aktualnie realizowane z największym priorytetem. – To wymiana źródeł ciepła i docieplenie domów. Jedyną skuteczną tarczą na obecny kryzys związany z wysokimi cenami energii jest masowa poprawa efektywności energetycznej. Niestety nie widzę wielkiej aktywności zarządu i samorządu województwa na tym polu – twierdzi działacz PAS.

Jak udało nam się nieoficjalnie dowiedzieć ryzyko utraty środków jest poważne. Komisja na bieżąco analizuje działania poszczególnych województw. Oprócz środków regionalnych Polska ma otrzymać także 3 miliardy euro z Krajowego Planu Odbudowy. To z tych pieniędzy, w ramach Programu Czyste Powietrze, będą sfinansowane dotacje. Fundusze na walkę ze smogiem są jednak uwarunkowane antysmogowymi działaniami. Uchwały antysmogowe stanowią filar tych działań.

Autor

Maciej Fijak

Krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii. Naukowo zajmuje się m.in. międzynarodową ochroną środowiska. Uczestnik European Green Activism Training 2020, członek Akcji Ratunkowej dla Krakowa. Po godzinach przemierza Kraków wzdłuż i wszerz – pieszo lub na dwóch kółkach. Najczęściej spotykany w krakowskim Podgórzu.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.