Udostępnij

Już co trzeci wniosek w Czystym Powietrzu to pompa ciepła

16.11.2026

Pompy ciepła odpowiadają już za co trzeci wniosek w programie „Czyste Powietrze”, a ich sprzedaż po trzech słabszych latach znów rośnie. Zmiana zbiega się w czasie z gwałtownym wzrostem cen pelletu, który jeszcze rok temu był zdecydowanie najczęściej wybieranym źródłem ciepła w programie.

Dane rynkowe przedstawiła w poniedziałek w Centrum Prasowym PAP Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC). W ciągu trzech kwartałów 2026 r. sprzedaż pomp ciepła do centralnego ogrzewania wodnego wzrosła o 21 proc. rok do roku. Najmocniej rosła sprzedaż pomp gruntowych, o 63 proc., a urządzeń typu powietrze-woda o 17 proc. W samym trzecim kwartale wzrost przyspieszył do 26 proc. Spada natomiast sprzedaż pomp służących wyłącznie do podgrzewania wody: po trzech kwartałach była o 26 proc. niższa niż przed rokiem.

PORT PC szacuje, że w całym 2026 r. sprzedaż pomp ciepła do centralnego ogrzewania może sięgnąć ok. 82 tys. sztuk, w tym ok. 71,4 tys. urządzeń powietrze-woda i 10,6 tys. gruntowych.

– Powrót pomp ciepła do wzrostu był kwestią czasu. Technologia ta jest na tyle efektywna, że negatywna narracja w końcu ustąpiła czystej fizyce i matematyce. Dobrze zorganizowane programy wsparcia odgrywają tu równie istotną rolę – przekonuje prezes PORT PC Paweł Lachman, odnosząc się do licznych historii, które były przedstawiane w mediach w ciągu ostatnich lat i dotyczyły tzw. rachunków grozy.

Zwrot w programie „Czyste Powietrze”

Najwyraźniej zmianę widać w programie „Czyste Powietrze”. Według najnowszych danych udostępnianych przez NFOŚiGW w lipcu pompy ciepła stanowiły 23 proc. wniosków o dofinansowanie, w sierpniu 30 proc., a we wrześniu już 33 proc.

Popularność źródeł ciepła w Programie Czyste Powietrze. Źródło: Polski Alarm Smogowy

Jeszcze rok temu sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. W 2025 r. ok. 77 proc. wniosków o wymianę źródła ciepła dotyczyło kotłów na pellet i drewno. Od startu programu w 2018 r. do końca czerwca 2026 r. dofinansowano w nim ponad 157 tys. kotłów na biomasę, z czego ok. 80 proc. na pellet. Według UOKiK kotłów na pellet używa dziś ok. 450 tys. gospodarstw domowych, o ponad 90 tys. więcej niż w 2023 r.

Pellet zdrożał o połowę

Ten boom miał swoją cenę. Popyt na pellet rósł szybciej niż produkcja, a surowca zaczęło brakować. Trociny, z których powstaje certyfikowany pellet, podrożały z ok. 30 zł do 110–120 zł za m³. Polska Rada Pelletu szacuje, że mniejszy plan pozyskania drewna w Lasach Państwowych oznacza na rynku ok. 450 tys. ton pelletu mniej. Do tego załamał się import z Rosji, Białorusi i Ukrainy.

Efekt widać w cenach. Jeszcze we wrześniu 2025 r. tona certyfikowanego pelletu kosztowała ok. 1400 zł. W czerwcu 2026 r. było to średnio 1784 zł, w lipcu 2018 zł, a w październiku w niektórych składach nawet 2600 zł. W sierpniu wyszło na jaw, że Ministerstwo Energii już w czerwcu znało prognozy branży, według których przy mroźnej zimie tona może kosztować nawet 4 tys. zł.

UOKiK nie stwierdził jednak zmowy cenowej. Według urzędu przyczyną są „problemy systemowe”, czyli niedopasowanie podaży do popytu napędzanego m.in. dotacjami. SmogLab także ostrzegał przed takim scenariuszem w licznych materiałach z poprzednich lat.

  • Czytaj także: Kupili kotły z dotacji, teraz nie stać ich na opał. Tona pelletu nawet za 2600 zł

Ile kosztuje ogrzewanie

Z niedawnych wyliczeń Polskiego Alarmu Smogowego wynika, że przy październikowych cenach ogrzewanie pelletem typowego domu o powierzchni 150 m², zamieszkanego przez cztery osoby, kosztuje prawie 13 tys. zł rocznie. W kwietniu było to ok. 10,4 tys. zł. Dla porównania ogrzewanie gazem kosztuje ok. 8,7 tys. zł, a gruntową pompą ciepła z ogrzewaniem podłogowym ok. 4,7 tys. zł rocznie. Wyliczenia dotyczą kosztów eksploatacji, bez zakupu urządzeń.

Tak duża różnica nie dotyczy każdej instalacji. Wyliczenia PAS zakładają dobrze dobraną i poprawnie zamontowaną pompę ciepła, a pompy powietrzne, wybierane najczęściej, mają zwykle niższą efektywność niż gruntowe. Pomiary niemieckiego Instytutu Fraunhofera w istniejących budynkach pokazały średnią roczną efektywność pomp powietrze-woda na poziomie 3,4, a gruntowych ok. 4,3.

– O efektywności i kosztach należy rozmawiać w skali całego sezonu. Rzeczywiste pomiary setek instalacji są tutaj znacznie lepszym argumentem niż pojedyncze historie o wysokich rachunkach – mówi dr inż. Marek Miara, który przez ponad 20 lat kierował badaniami pomp ciepła w Fraunhofer ISE.

Pompa i kocioł razem? Rzadko potrzebne

Część osób, które dziś palą pelletem lub gazem, rozważa rozwiązanie pośrednie: dołożenie pompy ciepła do istniejącego kotła. Takie instalacje, w których dwa źródła ciepła na różne paliwa mają wspólne sterowanie, nazywa się hybrydowymi.

Według analizy przygotowanej w ramach kampanii PORT PC „Pompuj Ciepło z Głową” w domach jednorodzinnych drugie źródło ciepła rzadko jest konieczne. W pomiarach w istniejących budynkach pompy zwykle radziły sobie same nawet w mroźne dni, a grzałka elektryczna odpowiadała średnio za mniej niż 2 proc. zużycia prądu.

Autorzy zwracają też uwagę, że sterowanie dwoma źródłami bywa zawodne. W części badanych instalacji kocioł włączał się częściej, niż było to potrzebne, a w innych praktycznie w ogóle nie pracował, więc okazywał się zbędnym wydatkiem.

Rozwiązanie hybrydowe może mieć sens przede wszystkim w starszych budynkach wielorodzinnych, gdzie brakuje miejsca na odpowiednio dużą pompę ciepła albo trudno zapewnić wysoką temperaturę ciepłej wody. Przykładem kraju, który postawił na hybrydy, jest Holandia. Tam proste urządzenia dokładane do istniejących kotłów gazowych mają pozwalać oszczędzić średnio 60–75 proc. gazu. Holenderska strategia zakłada jednak, że to tylko etap przejściowy.

Elektryfikacja ciepła a cele UE

Zdaniem Lachmana wybór źródła ciepła ma też znaczenie dla całej gospodarki. Ogrzewanie i chłodzenie odpowiadają w naszym klimacie nawet za 70 proc. zapotrzebowania na energię. Według ambitnego wariantu Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu udział energii elektrycznej w końcowym zużyciu energii w Polsce ma wzrosnąć z 17 proc. do 23 proc. w 2030 r. i 26 proc. w 2040 r. Cele unijne to odpowiednio 32 i 46 proc.

– Bez podejścia opartego na racjonalnym stawianiu na pompy ciepła i efektywną elektryfikację pozostaniemy w ogonie nadchodzących zmian w Europie – podsumowuje Paweł Lachman.

–

Zdjęcie tytułowe: shutterstock/Lazy_Bear

Autor

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partnerzy portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Bartosz Kwiatkowski

Dyrektor Frank Bold, absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprezes Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, ekspert prawny polskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych.

Patrycja Satora

Menedżerka organizacji pozarządowych z ponad 15 letnim stażem – doświadczona koordynatorka projektów, specjalistka ds. kontaktów z kluczowymi klientami, menadżerka ds. rozwoju oraz PR i Public Affairs.

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Zastępczyni redaktora naczelnego SmogLabu. Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Z portalem związana od 2021 roku. Wcześniej redaktorka Odpowiedzialnego Inwestora. Pisze głownie o zdrowiu, żywności, lasach, gospodarce odpadami i zielonych inwestycjach.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Współzałożyciel SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.