Udostępnij

Nie tylko w zdrowie. Nowe badanie pokazuje, jak upały wpływają na nasz portfel

26.06.2026

Fale upałów okazują się wyzwaniem nie tylko dla naszych organizmów, ale i portfeli. Najnowsze badania pokazują, że już dziś biedniejemy za sprawą skutków ekstremalnych temperatur i suszy. Postępująca zmiana klimatu może ten problem pogłębiać.

Opublikowane niedawno wyniki badań rzucają nowe światło na straty ponoszone przez nas wszystkich w związku z ekstremalną pogodą. Okazuje się, że fale upałów – jak ta, z którą mierzy się właśnie Europa – to realny problem dla naszych portfeli. Skutki wysokich temperatur w połączeniu z suszą przekładają się na straty ekonomiczne, które oznaczają spadek dochodów gospodarstw domowych

Nowa analiza podkreśla szczególnie opłakane skutki sytuacji, w której efekty fal upałów nakładają się na suszę: przeciętnie fala upałów w Europie zmniejsza dochody gospodarstw domowych o 0,7 proc., natomiast susze o 1,8 proc. Tymczasem gdy występują one razem, szczególnie w regionach dotkniętych już wcześniej suszą, średni spadek dochodów wzrasta do prawie 3 proc. J

ako czynniki napędzające spadek dochodów wskazano m.in. pogarszający się stan zdrowia ludzi i spadek wydajności pracy, czy mniejszą produkcję żywności. W ramach badania przeanalizowano dane z lat 2004–2022.

Wyniki opublikowano właśnie w czasopiśmie „Global Environmental Change”

Mniej zamożni tracą więcej niż bogaci

Analiza pokazuje, że skutki fal upałów, szczególnie w połączeniu z suszą, prowadzą do pogłębienia nierówności. Okazuje się, że regiony, które doświadczyły najwięcej fal upałów i susz w latach 2004–2022, odnotowały znacznie większy spadek dochodów gospodarstw domowych. W przypadku Madrytu mowa o spadku dochodów o prawie 10 proc., w przypadku środkowych Węgier to 9,4 proc., natomiast w środkowej Hiszpanii 8,8 proc.

Według autorów publikacji w przypadku scenariusza ocieplenia planety o 1,5 st. Celsjusza (dotyczy to wzrostu średnich temperatur na globie) liczba osób dotkniętych ubóstwem w Europie miałaby wzrosnąć do 60 mln. Scenariusz ocieplenia o 2,7 st. Celsjusza to już 127 mln osób.

Są to oczywiście szacunki, jednak to, na co warto zwrócić uwagę, to nierównomierne rozłożenie wspomnianego ubóstwa. Najbardziej dotknięte zostałyby najprawdopodobniej Grecja, Hiszpania, Bułgaria  i Cypr. W tym drugim, dalej idącym scenariuszu, dochody hiszpańskich  gospodarstw domowych spadłyby o jedną trzecią, a greckich o ponad połowę. 

To jednak nie tylko problem mniej zamożnych państw Starego Kontynentu. Jak wynika z przedstawionych w publikacji szacunków, dochód przeciętnego gospodarstwa domowego w Europie będzie niższy o 27 proc., jeśli spełni się scenariusz ocieplenia planety o 2,7 st. Celsjusza. Gdyby udało się utrzymać wzrost średnich temperatur na poziomie 1,5 st., ograniczyłoby to spadek do 7 procent.

Źródło: Climate Analytics

Gospodarstwa domowe odczuwają straty

– Ogromna fala upałów, która obecnie przetacza się przez Europę, już teraz zagraża zdrowiu, źródłom utrzymania i zdolności do pracy – mówi Jessie Schleypen, ekonomistka Climate Analytics i główna autorka badania. – Tam, gdzie ekstremalne upały zbiegają się z suszą, szkody mogą być znacznie większe. Nasze badania pokazują, że te złożone zjawiska potęgują straty ekonomiczne bezpośrednio odczuwane przez europejskie gospodarstwa domowe. I będą się nasilać wraz ze wzrostem globalnego ocieplenia – podkreśla Schleypen.

Climate Analytics zwraca uwagę, że Europa nadal nie jest przygotowana na skutki fal upałów oraz suszy związanych ze zmianą klimatu. Przywołuje przy tym komentarz brytyjskiego Komitetu ds. Zmian Klimatu (CCC), według którego rządowe plany adaptacyjne sięgające 2008 roku „nie były adekwatne do celu”. Podobne głosy pojawiły się również ze strony ekspertów we Francji i w Niemczech. 

_

Zdjęcie: Shutterstock / Studio Romantic

Autor

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partnerzy portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Bartosz Kwiatkowski

Dyrektor Frank Bold, absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprezes Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, ekspert prawny polskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych.

Patrycja Satora

Menedżerka organizacji pozarządowych z ponad 15 letnim stażem – doświadczona koordynatorka projektów, specjalistka ds. kontaktów z kluczowymi klientami, menadżerka ds. rozwoju oraz PR i Public Affairs.

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Zastępczyni redaktora naczelnego SmogLabu. Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Z portalem związana od 2021 roku. Wcześniej redaktorka Odpowiedzialnego Inwestora. Pisze głownie o zdrowiu, żywności, lasach, gospodarce odpadami i zielonych inwestycjach.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Współzałożyciel SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.