W Urzędzie Miasta Krakowa zapytaliśmy o najnowsze informacje dotyczące Strefy Czystego Transportu. Miasto ujawniło, jakie kwoty wpłynęły do budżetu od początku obowiązywania przepisów, podało też świeże dane o kontrolach prowadzonych przez straż miejską. Z kolei system kamer, który ma wesprzeć egzekwowanie zasad SCT, nadal pozostaje na etapie przygotowań.
Z początkiem stycznia 2026 roku w Krakowie uruchomiono Strefę Czystego Transportu. To odpowiedź na wysokie stężenia trującego dwutlenku azotu, za który w większości odpowiada transport drogowy, w szczególności najstarsze samochody z silnikiem diesla. Według najnowszych danych udostępnionych przez GIOŚ aż 640 tys. mieszkańców stolicy Małopolski żyje na terenie w którym występują przekroczenia nowej normy dla tego gazu – 20 mikrogramów/m3 średniorocznie. To wciąż dwa razy wyższa norma niż uznana za bezpieczną dla zdrowia i życia człowieka (10 mikrogramów/m3 średniorocznie).
Z przepisów wyłączeni są mieszkańcy płacący podatki w Krakowie. Pozostali mogą korzystać z 3-letniego okresu przejściowego, podczas którego można wjeżdżać autami niespełniającymi norm za opłatą.
Z danych przekazanych redakcji wynika, że w grudniu 2025 r. do miasta wpłynęło z tego tytułu 732 810,52 zł, w styczniu 2026 r. – 3 476 652,38 zł, w lutym – 3 182 543,46 zł, a w marcu, do 15 dnia miesiąca, 1 829 453,86 zł. Sumarycznie daje to ponad 9,2 mln złotych. Całość tej kwoty Kraków ma przekazywać do gmin ościennych – m.in. na budowę parkingów typu P&R, czy wymianę pozaklasowych kopciuchów.
Co ciekawe zdaniem urzędu nie da się ocenić, jaka część wpływów pochodzi z opłat za godzinowe wjazdy, a jaka z abonamentów. – Nie prowadzimy ewidencji księgowej w zakresie podziału na wjazdy jednorazowe i abonamenty — informuje biuro prasowe ZDMK w odpowiedzi na pytania SmogLabu, mimo, że wcześniej miasto udostępniało tego typu zestawienia.
Kontrole trwają, mimo politycznego sporu. Znaki bez większych zniszczeń
Z odpowiedzi miasta wynika też, że SCT nie jest dziś martwym przepisem. Straż miejska nadal prowadzi kontrole pojazdów wjeżdżających do strefy. – Od początku obowiązywania SCT strażnicy miejscy prowadzą regularne kontrole – słyszymy w urzędzie.
Tylko w ostatnim miesiącu — od 17 lutego do 17 marca — strażnicy przeprowadzili 1953 kontrole pojazdów wjeżdżających do SCT. W tym czasie ujawniono 112 wykroczeń. Czterech kierowców zostało ukaranych mandatami karnymi.
Miasto przekonuje też, że w ostatnich dwóch tygodniach nie było przypadków dewastacji oznakowania strefy, które wymagałyby wymiany znaków. – Nie dochodziło w tym czasie do dewastacji znaków, w sposób wymagający ich wymiany – dowiadujemy się w odpowiedzi na nasze pytania.
Jak dodaje urząd, pojawiały się pojedyncze przypadki znaków wymagających oczyszczenia, ale nie generowało to dodatkowych kosztów, ponieważ tego typu działania są ujęte w ryczałcie.
Kamery jeszcze nie działają
Wciąż nie działa natomiast system kamer, który ma docelowo wspierać automatyczną identyfikację pojazdów wjeżdżających do SCT. To właśnie on ma w przyszłości dostarczyć bardziej szczegółowych danych o funkcjonowaniu strefy — między innymi o tym, jaki odsetek pojazdów nie spełnia obowiązujących norm.
Na razie miasto nie pokazuje jeszcze takich statystyk.
– System kamer jest w fazie instalacji, następnie po zamontowaniu będzie wykonana integracja automatyczna z systemem SCT w celu poprawnej identyfikacji pojazdów i dopiero wtedy będziemy mogli pokazać statystyki – odpowiada ZDMK.
–
Zdjęcie tytułowe: Stan Baranski
