Palenia od góry nie da się kontrolować. Bywa lepiej, bywa gorzej, bywa tak samo, ale kopciuch zostaje kopciuchem

Od pewnego czasu w Polsce bardzo aktywnie promuje się metodę spalania węgla „od góry”, którą nazywa się sposobem na „czyste ogrzewanie”. Ta jest prezentowana jako proste i tanie rozwiązanie problemu smogu w naszym kraju, które nie wymaga praktycznie żadnych nakładów finansowych.

Postanowiliśmy przeprowadzić badania i zweryfikować jej skuteczność.

Oczywiście nie sami, a z pomocą jednego z najlepszych polskich zespołów badawczych zajmujących się węglem – pracowników Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu, którzy pracowali pod kierunkiem dr inż. Katarzyny Matuszek. Wnioski nie są korzystne dla jej propagatorów. Palenie od góry jest niebezpieczne i nieprzewidywalne. Nie jest też ogrzewaniem czystym. Co najwyżej bywa ogrzewaniem mniej brudnym. I to tylko, kiedy nie boimy się raka.

Badania przeprowadzone w Laboratorium Technologii Spalania i Energetyki IChPW, miały na celu przede wszystkim sprawdzenie, jak zmienia się emisja pyłów oraz innych szkodliwych substancji, kiedy paliwo jest rozpalane zgodnie z zaleceniami promotorów tzw. „czystego ogrzewania”. Wyniki osiągnięte w ich trakcie wskazują, że przy jej zastosowaniu emisja pyłów rzeczywiście bywa – choć nie jest tak zawsze – niższa niż kiedy piec rozpala się tradycyjnie. Jednak nawet w próbach podczas których osiągnięto najlepsze rezultaty, były one zdecydowanie gorsze niż w nowoczesnych piecach spełniających unijne normy Ekoprojektu. W żadnej z prób nie udało się emisji poprawić na tyle, by zrównać się z kotłami klasowymi i „kopciuchy” pozostawały „kopciuchami”.

Do tego, co jest szalenie istotne, zmieniały się nie tylko poziomy emisji pyłów do atmosfery. Znaczące różnice dostrzeżono także w poziomach emisji niewidzialnego, bardzo szkodliwego dla zdrowia, bo rakotwórczego benzo(a)pirenu. Te wzrastały nawet kilkukrotnie. A w czasie spalania drewna w kotle komorowym wzrost był 20-krotny.

Wyniki osiągnięte w części prób możecie znaleźć na poniższych infografikach.

Szczególnie duże różnice w emisji szkodliwego benzo(a)pirenu zauważono przy spalaniu drewna.

Podczas spalania go w kotle komorowym KSW PLUS emisja wzrosła niemal 20-krotnie.

Najlepiej przy spalaniu „od góry” zachował się ten sam kocioł, kiedy zamiast drewna wsypano węgiel kamienny typu orzech.

Jednak – jak widać na infografice – w tym wypadku „najlepiej” to wciąż siedem razy gorzej niż piec spełniający standard Ekoprojektu. Jest to też na tyle dużo, że sprzedaż urządzenia emitującego takie ilości pyłu byłaby nielegalna np. w Czechach. Jednocześnie autorzy badania zwracają uwagę, że w tym wypadku z 21 do 12 kW spadła moc kotła. Powodowałoby to problem z osiągnięciem wystarczająco wysokiej temperatury w pomieszczeniach, a eksperci IChPW wskazują też na duże niebezpieczeństwo wybuchu i szybsze zużycie używanego w ten sposób kotła. Dla porządku warto jednak zwrócić uwagę, że do spadku mocy nie dochodziło we wszystkich urządzeniach. W innych przypadkach moc urządzenia potrafiła nawet wzrastać. To wyraźnie pokazuje, że proces spalania „od góry” przebiega w sposób niekontrolowany i bardzo trudno przewidzieć jego efekty.

Było i tak, że pyłu przybywało, ale spadała ilość emitowanego benzo(a)pirenu.

Kiedy do „KOZY” wrzucono drewno znacząco wzrosła zarówno emisja pyłów, jak i benzo(a)pirenu. Tego drugiego piec wyemitował cztery razy więcej niż przy klasycznym rozpale.

Na 10 przeprowadzonych prób, jedynie w trzech przypadkach stężenia pyłu były znacznie mniejsze przy „górnym” spalaniu niż zasypie na żar (różnica większa niż 50%), podobne stężenia (różnica mniejsza niż 50%) odnotowano w sześciu przypadkach, a w jednym przypadku stężenia pyłu przy „górnym” spalaniu były znacznie wyższe niż przy zasypie na żar. Dla benzo(a)pirenu jedynie w jednym przypadku stężenia były podobne, w pięciu były znacznie niższe przy technice palenia „od góry”, a w aż czterech przy zasypie na żar. Można zatem podsumować, że górne spalanie przynosi znaczną redukcję w mniej niż połowie przypadków.

Palenie od góry okazuje się być więc metodą, która w określonych sytuacjach może prowadzić do pewnego zmniejszenia emisji pyłów. Jednak nawet w najbardziej sprzyjających warunkach jest ona wielokrotnie, a w gorszych kilkudziesięciokrotnie, wyższa niż standardy Ekoprojektu spełniane przez nowoczesne kotły węglowe. Jednocześnie niesie ryzyko znacznego wzrostu emisji niewidzialnego, ale niezwykle szkodliwego i rakotwórczego benzo(a)pirenu. Indywidualne gospodarstwa domowe nie są w stanie tego kontrolować i w dobrej wierze, kierując się zaleceniami promotorów tzw. „czystego ogrzewania” mogą szkodzić sobie oraz sąsiadom.

W większości sytuacji jest to także metoda ryzykowna. Jej stosowanie powoduje nadmierne nagrzewanie się kotła. Powinno się ją więc stosować jedynie w tych urządzeniach, które są do tego przystosowane i testy potwierdziły, że taka metoda palenia w nich jest bezpieczna. Tymczasem promujący ją często zachęcają do „domowych” przeróbek urządzeń grzewczych lub ignorowania instrukcji obsługi urządzeń. Takie przeróbki – jak zwracają uwagę eksperci zajmujący się spalaniem węgla – mogą grozić wybuchem lub zaczadzeniem.

Natomiast na poziomie społecznym, jako metoda na rozwiązanie problemu smogu, który doskwiera sporej części naszego kraju, palenie od góry jest metodą, która nie może przynieść zadowalających efektów. Po pierwsze nawet testy zakończone najbardziej optymistycznymi wynikami wykazały, że emisje pyłu są w tym wypadku znacznie większe niż podczas spalania węgla oraz drewna w nowoczesnych urządzeniach i redukcja, o ile w ogóle do niej dochodzi, jest daleko niewystarczająca. Do tego „palenie od góry” wymaga dużego reżimu osobistego i uwagi. Według założeń tej metody cykl palenia wygląda w ten sposób, że po rozpaleniu trzeba poczekać na wypalenie paliwa i dopiero następnie należy rozpocząć rozpalanie od nowa. Niedopuszczalne jest więc „dokładanie” paliwa na żar. Tak dużej uwagi i kontroli można się spodziewać od jednostek. Jednak jak pokazują przykłady miast, gdzie szczególnie mocno promowano spalanie od góry, nierozsądne jest bycie optymistą, gdy chodzi o większe zbiorowości.

Z dużą aktywnością robiono to w kilku miastach, które regularnie goszczą na naszych łamach.

W Skale:

Nowym Targu:

Oraz Rybniku, gdzie palenie od góry pojawiło się nawet na billboardach:

Dlatego wydaje się, że promowanie tej metody ma być przede wszystkim sposobem na to, by uciec od rozwiązania problemu, czyli wprowadzenia norm jakościowych na paliwa stałe, wymiany „kopciuchów” oraz rozwoju systemu kontroli, bo ten bardzo kuleje. Nie bez powodu inne kraje, także te, w których wydobywa się węgiel, sięgnęły po inne metody i to dzięki nim osiągnęły znaczącą poprawę jakości powietrza.

Z jakiego powodu u nas nie da się tego zrobić, a zamiast tego z energią promuje się palenie marnej jakości paliwem w kotłach, których sprzedaż jest nielegalna nie tylko na zachodzie Europy, ale także u naszych południowych sąsiadów – Czechów? Na to pytanie odpowiedzcie sobie sami.

TUTAJ można pobrać skrót raportu z badań.

14 komentarze(y)

  1. Naukowcy w kółko porównują górne spalanie w “kopciuchach” do nowoczesnych kotłów eko.Cóż to za metoda porównawcza? Porównywać trzeba “kopciuch ” z kopciuchem ale przy zmianie metody. Przeciez nie stanie się cud i nagle wszycy z entuzjazmem rzucą sie wykupywać kotły eko. To jest powazny problem ekonomiczny często nie do udźwigniecia przez szarego kowalskiego.To nie tylko wymiana pieca, to inwestycja, bo bez przeróbek się nie obejdzie. Nastepna sprawa to paliwo.To też problem jak najbardziej ekonomiczny. Dlaczego ludzie kupuja najtańsze paliwo? Na złość ekologom i samym sobie?A trzeba jeszcze powiedzieć, że te tańsze paliwo wcale nie jest takie tanie.Czy wiecie ile w naszym klimacie ludzi kosztuje ogrzewanie? Dobre paliwa zwłaszcza do pieców eko jest jeszcze droższe.Czy bedzie ludzi na to stać? Chcecie ludzi zmusić dekretami skoro to problem ekonomiczny? Gdyby ludzi było stac , to przeszliby bardzo chetnie na przykład na ogrzewanie gazowe, bo czyste , nie wymaga wysiłku fizycznego i zautomatyzowane.Ale gaz w Polsce jest bardzo drogi, inwestycja w zmianę systemu grzewczego bardzo kosztowna a po trzecie tylko połowa Polski ma gaz.Ugazowienie kraju (rurociągi) to inwestycja jeszcze droższa i to wszystko wymaga nie tylko miliardów ale także czasu idącego w dziesiątki lat.Póki co jeszcze długo ogrzewanie w znacznym stopniu będzie oparte na spalaniu paliw stałych

  2. …odnoszę wrażenie, że naukowcy są w stanie udowodnić każdą tezę za jaką otrzymają stosowną gratyfikację.

  3. Jakoś stosuję górne spalanie od 2 lat kotła mi nie wysadziło.
    Kłębów dymu który gryzie sąsiadów też jakoś nie ma, co do benzo(a)pirenu nie wiem nie mam sprzętu. Za to z miłą chęcią zobaczył bym filmik, zdjęcia a nie same słupki na niewiadomo czyjej grafice. Dajcie skany dokumętu albo jakieś zrzuty z urządzenia pomiarowego. I poruwnajcie koze z kozą kocioł zasypowy z zasypowce ( górniak z górniakiem a dolniak z dolniakiem) a nie każdy piec z mercedesem 5 klasy którego wielu chciało by mieć albo planuje mieć.
    Zacznijmy coś zmieniać prawda i może zacznijmy choć od małych kroków, pamiętajmy że pieca nie musimy modyfikować wystarczy palić w spół prądowo czyli tak jak jest ukierunkowane powietrze w kominie.
    Czytajcie DTR’ki kotłó a dowiecie się że nawet kocioł 5 klasy działa na zasadzie spalania w spół prądowego ( górne spalanie ) tylko u niego całego procesu pilnuje sterownik a w kopciuch palacz ( niewolnik, gospodarz, cieć, ja sam ) jaką nazwe wolicie sami wybierzcie.
    Więc skończmy sie kłócić i zacznijmy działać razem na rzecz naszych dzieci bo dla nas już jest za późno a dla nich jest jeszcze nadzieja.

  4. Drugi sezon palę od góry. Spalam mniejszą ilość węgla i otrzymuje więcej energii. Rzeczywiście ta metoda jest trudniejsza od walenia do kotła wszystkiego co jest pod ręką. Do momentu jak kocioł nie odmówi współpracy nieekonomiczne jest wyrzucanie go. I tak uważają wszyscy którzy mają olej w głowie. Pomijam mity, półprawdy i kłamstwa na tej stronie. Autentyczne komentarze szybko zostaną zastąpione propagandą. Twórcy strony mają w tym wprawę widzę.

  5. 1 Witam nawet na zachodzie promuje się palenie od góry.
    2 Mój sąsiad ma piec podobno ekologiczny ale kopci znacznie bardziej niż ja
    3 lobbyści obawiają się że nagle mniej będziemy spalać węgla
    4 To nic więcej jak nakręcanie rynku nowymi piecami

  6. Nie no, spoko badania. Całe szczęście, że nie tylko w Polsce zostały przeprowadzone badania nad spalaniem od góry.
    W RPA spalanie od góry działa. W Niemczech działa. W Portugalii, Szwajcarii, w Norwegii i nawet w Mongolii spalanie od góry działa. Wszędzie spalanie od góry działa tylko nie u was. Tak trochę się ośmieszacie. “Na podstawie badań podjęto w Szwajcarii akcję promocji techniki rozpalania od góry – nazwanej tam po prostu prawidłową metodą palenia!”
    Polecam przeczytać artykuł, który rzetelniej podchodzi do tematu: http://tiny.pl/g47jq

  7. Przydałoby sie przedstawic w jaki sposób przeprowadzano cale badanie, najlepiej jakoś film do tego. Tez pale od gory i węgla idzie dużo mniej. Wymaga to troche zainteresowania tematem, posiadam miarkownik ciągu w piecu i śmiało mogę stwierdzić ze palenie od gory jest dużo spokojniejsze, przeciwnie do głoszonych tu tez. Węgiel zapala sie i odgazowuje stopniowo, zaru i gazow jest mniej, po osiagnieciu zadanej temperatury i odcięciu powietrza nie rosnie o kilka, kilkanaście stopni jak przy paleniu od gory, kiedy pali sie naraz cały wsad. Dodatkowo nie zamykam pieca na glucho, pomimo miarkownika, nad zarem jest lekki płomień dopalający gazy i utrzymujący stała temperature, cale spalanie przebiega bardzo spokojnie, a piec jest czysty, osadow i smoly na wymienniku jest znacznie mniej. W jaki sposób porównywano moce kotka przy danym rozpaleniu? Nie wiemy ile czasu spalalo sie paliwo przy danej metodzie, ze swojej praktyki wiem że oszczednosc sięga nawet 50%, jeśli spalimy mniej to i mniej gazow i pylow wyemitujemy, prawda? Moze by tak wspomóc termomodernizacje domow jednorodzinnych w starym budownictwie? Ile osób chciało by oszczędzać opal a nie stać ich na odpowiednie ocieplenie ścian i poddasza czy wymianę stolarki.

  8. Bardziej trują tym gadaniem i nakręcaniem się niż te kopcenie. Za rok Rosja oddaje gazociąg a Polska zajmuje się gazem niech uruchamia wszystkie kopalnie bo ludzie w zimę zamarzną bo będą w blokach palić trociniakami

  9. Jakoś nie zauważyłem by te rewelacje, sygnował swoim nazwiskiem jakiś autorytet w dziedzinie . Taką witrynę może założyć sobie każdy by siać demagogię i nabijać kabzę manipulując Kowalskim .

  10. Chyba ci autorzy nigdy nie palili w piecu. Metodą od góry można natychmiast, bez kosztowo zmniejszyć emisję bardzo szkodliwych węglowodorów które są spalane. Autorzy nie widzieli co się dzieje jak wrzucimy na żar węgiel? Wydzielają się natychmiast kłęby żółtego gryzącego dymu – jest tam mało benzopirenu? Na pewno cała chemia organiczna!
    Artykuł ma na celu promocję nowoczesnych pieców !

  11. @Mirek

    ” Artykuł ma na celu promocję nowoczesnych pieców !”

    To źle?

    1. Jeśli opiera się na kłamstwie, to owszem.

  12. Palę od góry nie używam dmuchawy i na dzień spalam 30kg węgla o energii 30MJ. Z tego spalania mam ok. 1,5kg popiołu. Mój sąsiad ma piec z podajnikiem i też tyle spala jednak w popielniku ma 20% tego co ja. Węgiel dokładnie ten sam tylko gradacja inna eko-groszek vs orzech II. Sądzę że jego reszta popiołu wydmuchała dmuchawa i mam go na swoim ogródku. W nowych piecach są płyty do wymuszania większego obiegu ciepła które szybko się brudzą i są poprostu wyciągane.

Dodaj komentarz