Jak uczyć o smogu, żeby nie był jedynie nudnym pojęciem z podręcznika? W śląskim Radlinie odpowiedzią na to pytanie stała się szkolna pracownia antysmogowa – pierwsze tego typu miejsce w Polsce.
– Chcemy, żeby uczniowie poznawali zagadnienia związane z jakością powietrza poprzez obserwację, pomiary i eksperymenty. Młodzi ludzie najlepiej uczą się wtedy, gdy mogą odnieść nowe informacje do własnych doświadczeń – mówi Aleksandra Sierny, dyrektorka Szkoły Podstawowej nr 1 w Radlinie. Dlatego podczas zajęć prowadzonych przez nauczycieli współpracujących z Radlińskim Alarmem Smogowym będziemy rozmawiać nie tylko o zanieczyszczeniach powietrza w skali kraju, ale o lokalnych źródłach smogu, które dotyczą mieszkańców Radlina – dodaje.
Pyłomierz, instalacja symulująca ludzkie płuca i eksperymenty
Aby umożliwić prowadzenie takich zajęć, pracownię wyposażono w nowoczesne pomoce dydaktyczne. Uczniowie będą mogli korzystać m.in. z wielofunkcyjnego przyrządu do pomiarów środowiskowych oraz pyłomierza umożliwiającego pomiar stężeń pyłu zawieszonego PM10. Do dyspozycji będą mieli także cyfrowy mikroskop, dzięki któremu możliwa będzie obserwacja wybranych frakcji zanieczyszczeń. Oprócz tego znajdzie się tam model prezentujący pracę ludzkich płuc oraz inne pomoce dydaktyczne. Uczniowie zobaczą m.in. wpływ palenia tytoniu i zanieczyszczeń powietrza na organizm człowieka.
– Ważnym elementem są także materiały edukacyjne przygotowane specjalnie na potrzeby pracowni, w tym film o zanieczyszczeniu powietrza nakręcony przez uczniów naszej szkoły. Młodzi ludzie stworzyli go przy wsparciu nauczycieli i ekspertów. Teraz wykorzystamy go podczas zajęć dotyczących jakości powietrza, zdrowia i lokalnych wyzwań, takich jak oddziaływanie hałd pokopalnianych. Przygotowaliśmy również prezentacje i scenariusze lekcji odnoszące się do problemów, z którymi mieszkańcy Radlina spotykają się na co dzień – wyjaśnia Krystian Szytenhelm z Radlińskiego Alarmu Smogowego.
To nie przypadek, że tego typu pracownia powstała właśnie w Radlinie. Tematy związane z jakością powietrza należą do najważniejszych wyzwań, z którymi mierzy się lokalna społeczność. – Z badań przeprowadzonych przez Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych CRIS wynika, że ponad 80 proc. ankietowanych mieszkańców wskazuje zanieczyszczenie powietrza jako jeden z najpoważniejszych problemów środowiskowych miasta.
O tym, jak ważne dla lokalnej społeczności jest rozwiązanie tego problemu świadczy również ogromne zainteresowanie programem „Czyste Powietrze” i dotacjami na wymianę kopciuchów. Szacunki Polskiego Alarmu Smogowego lokują Radlin na trzecim miejscu w Polsce pod względem liczby złożonych wniosków w przeliczeniu na tysiąc budynków jednorodzinnych – mówi Emil Nagalewski, jeden z pomysłodawców szkolnej pracowni antysmogowej.
Lokalna władza docenia inicjatywę
Marcin Król, zastępca burmistrza Radlina, podkreślił, że sprawy związane ze stanem środowiska odgrywają ważną rolę w życiu lokalnej społeczności i mobilizują ją do działania.
– Mieszkańcy Radlina pokazują, że chcą aktywnie uczestniczyć w działaniach na rzecz poprawy jakości życia w swoim mieście. Widać to chociażby w sprawach związanych z oddziaływaniem hałd i innymi wyzwaniami, które dotyczą mieszkańców. Szkolna pracownia antysmogowa jest kolejnym krokiem w budowaniu odpowiedzialności za miejsce, w którym żyjemy – tłumaczył.
Opiekę nad pracownią będą wspólnie sprawować Szkoła Podstawowa nr 1 w Radlinie oraz Radliński Alarm Smogowy. Wyposażenie pracowni zostało sfinansowało Centrum Rozwoju Inicjatyw Społecznych CRIS. Patronat nad inicjatywą objął Polski Alarm Smogowy. Nadzór merytoryczny nad tematyką zdrowotną będzie sprawować Anna Szytenhelm, lekarka związana z Radlińskim Alarmem Smogowym.
– W walce ze smogiem najważniejsze jest zdrowie. Zanieczyszczone powietrze zwiększa ryzyko wielu chorób i wpływa na jakość życia mieszkańców. Dlatego tak ważne jest, aby dzieci już od najmłodszych lat rozumiały, jak środowisko oddziałuje na ich organizm i dlaczego warto dbać o czyste powietrze – podkreśla lekarka.
Jak zauważa Katarzyna Weideman z CRIS, nie jest to projekt jednorazowy. – Pracownia ma żyć i rozwijać się wraz z uczniami, stając się miejscem realizacji projektów edukacyjnych. Chcemy zachęcić młodych ludzi do działania, zadawania pytań i poszukiwania odpowiedzi na wyzwania związane z jakością powietrza, a szerzej – ochroną środowiska. Liczymy też, że na jednej pracowni antysmogowej się nie skończy. Zapraszamy do współpracy inne szkoły. Chętnie podzielimy się doświadczeniami – zachęca.
–
Zdjęcie tytułowe: fot. K. Szytenhelm
