Udostępnij

Raport: obrońcy na rzecz przyrody coraz częściej giną za swoją działalność

13.08.2020

212 osób zginęło w zeszłym roku, broniąc swojej ziemi lub środowiska. To rekordowa liczba – wynika z badań organizacji Global Witness, która dokumentuje morderstwa aktywistów. Jej przedstawiciele ostrzegają, że blokady krajów w wyniku pandemii COVID-19 stwarzają jeszcze większe ryzyko dalszych zabójstw działaczy środowiskowych.

W 2019 roku co tydzień ginęło ponad czterech obrońców przyrody. Za połowę zabójstw wymienionych w raporcie odpowiedzialne są Kolumbia i Filipiny, gdzie notuje się wzrost morderstw o prawie 30 procent w porównaniu z 2018 rokiem. 

“Większość zabójstw pozostała bezkarna, a prawdziwa liczba zgonów prawdopodobnie wynosi znacznie więcej, ponieważ wiele z nich nie zostało udokumentowanych” – pisze “The Guardian”.

Najbardziej zagrożona rdzenna ludność

Według raportu Global Witness, najwięcej spraw dotyczy przemysłu wydobywczego, a następnie rolnictwa i wycinek drzew. Najbardziej narażone na przemoc pozostają wciąż rdzenne społeczności, stanowiąc 40 procent zamordowanych aktywistów w zeszłym roku.

Sytuacja zaostrzyła się podczas epidemii COVID-19, kiedy aktywiści musieli pozostać w domach – tym samym stali się łatwiejszym celem ataków. Tak jak rdzenni mieszkańcy Kolumbii, Omar i Ernesto Guasiruma, którzy zostali zabici podczas izolacji w domu, po spotkaniu z lokalnym burmistrzem, który miał pozytywny wynik testu na obecność koronawirusa. W wyniku ataku poważnie ranna została również dwójka krewnych ofiar. 

O wykorzystywanie koronawirusa oskarża się też prezydenta Brazylii Jaira Bolsonaro. W 2019 roku zginęły tam 24 osoby. Rdzenne społeczności obawiają się, że podczas pandemii “grozi im wyginięcie”, a kolejne ruchy Bolsonaro służą wyeliminowaniu ludności Amazonii.

W Kolumbii liczba zgonów społecznych liderów wzrosła dwukrotnie. Ponieważ wiele grup paramilitarnych i przestępczych nadal mocno inwestuje w handel narkotykami, organizacja Global Witness odnotowała 14 zgonów w związku z programem zastępowania upraw, który oferuje rolnikom koki dotacje na przejście na alternatywne rozwiązania, takie jak kakao i kawa w 2019 roku.

Agrobiznes,  ropa naftowa, gaz i górnictwo są konsekwentnie głównymi czynnikami napędzającymi ataki na obrońców ziemi i środowiska. I są to również branże, które popychają nas dalej w kierunku niekontrolowanych zmian klimatycznych poprzez wylesianie i zwiększanie emisji dwutlenku węgla.

Rachel Cox, działaczka Global Witness.

„Wiele z najgorszych na świecie naruszeń praw człowieka i środowiska wynika z eksploatacji zasobów naturalnych i korupcji w globalnym systemie politycznym i gospodarczym. Obrońcy ziemi i środowiska to ludzie, którzy przeciwstawiają się temu” – podkreśla.

Liczba zabójstw rośnie także na Filipinach; w 2018 roku oceniono ten kraj za najbardziej niebezpieczny na świecie dla ludzi broniących swojej ziemi i środowiska.

Do tej grupy należy przywódca tubylczej ludności Datu Kaylo Bontolan, który zginął 7 kwietnia 2019 roku podczas wojskowego bombardowania w północnym Mindanao – obszarze, który dla prezydenta Rodrigo Duerta stanowił jeden z kluczowych obszarów przekształcenia ziem w plantacje przemysłowe. Przywódca plemienia Manobo udał się tam, aby udokumentować przemoc wobec swojej społeczności.

Chociaż Europa pozostała najmniej dotkniętym kontynentem, także znalazła się w raporcie – w Rumunii zginęło dwóch strażników, w trakcie pracy nad powstrzymaniem nielegalnego pozyskiwania drewna w dziewiczych lasach. 

Ponad dwie trzecie zweryfikowanych zabójstw miało miejsce w Ameryce Łacińskiej, w tym 33 w samym regionie Amazonii. Najniebezpieczniejszym krajem na świecie dla aktywistów środowiskowych, w przeliczeniu na mieszkańca, jest Honduras, gdzie rok po roku liczba zabójstw wzrosła z czterech do 14.

Autorzy badania uważają jednak, że dane nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji na świecie, m.in. przez ograniczone możliwości monitorowania zabójstw w Afryce. Tam w 2019 roku zweryfikowano siedem morderstw działaczy środowiskowych.

– Jeśli naprawdę chcemy zaplanować ekologiczną odbudowę, która stawia na pierwszym miejscu bezpieczeństwo, zdrowie i dobre samopoczucie ludzi, musimy zająć się podstawowymi przyczynami ataków na obrońców i podążać za ich przykładem w ochronie środowiska i powstrzymaniu załamania klimatu – zaznacza Rachel Cox.

__

Źródło: The Guardian

Zdjęcie: Shutterstock

Autor

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o ludziach, nauce i mieście. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.