Dokumentalistka Ewa Ewart po nagrodzonym filmie „Do ostatniej kropli”, stworzyła kolejny przejmujący dokument wpisujący się w jej środowiskowe zainteresowania. „Do ostatniego oddechu” to opowieść o walce o prawo do oddychania czystym powietrzem, rozpisana na pięć kontynentów. Reżyserka zabiera nas do miejsc, w których lokalne społeczności zmagają się z zanieczyszczeniem powietrza. Są to: Kraków, Londyn, Santiago de Chile, Kalifornia i Lahore. Premiera dokumentu Ewy Ewart „Do ostatniego oddechu” już w niedzielę 29 marca na kanale TVN24, o godzinie 17.
Zanieczyszczenie powietrza zabija nie tylko w Polsce. Z tego powodu każdego roku na świecie umiera osiem milionów osób. Z uwagi na złą jakość powietrza co 5 minut umiera dziecko. Zanieczyszczenie powietrza może wywoływać udar mózgu, zawał serca, raka płuca i inne nowotwory, a także astmę, cukrzycę, chorobę Alzheimera, depresję, poronienie czy autyzm. Dlatego nie tylko w Polsce, ale również w wielu innych krajach pojawiają się inicjatywy walczące o prawo do oddychania czystym powietrzem.
Dokument Ewy Ewart „Do ostatniego oddechu” to jednak historia nie tylko o smogu, ale przede wszystkim o ludziach, których połączyła niezgoda na oddychanie zanieczyszczonym powietrzem, ich determinacji i uporze, o walce o prawo do oddychania czystym powietrzem. Autorka zabiera nas w podróż do miejsc na kilku kontynentach: Polski, Wielkiej Brytanii, Chile, Stanów Zjednoczonych, Republiki Południowej Afryki i Pakistanu, a opowiedziane w filmie historie pokazują, że smog to problem, z którym można wygrać.
Uderzające i niepokojące jest podobieństwo filmowych ujęć Santiago De Chile, Lahore w Pakistanie czy Warszawy i Krakowa. Podobne są również doświadczenia ludzi skazanych na oddychanie smogiem. Niezależnie od kontynentu czy kraju, słyszymy identyczne zdania: wszyscy mówią o narażeniu zdrowia swoich dzieci i rodzin.
Z kamerą odwiedzili pięć kontynentów
– Zanieczyszczenie powietrza emanuje zapachem rozpaczy, utraconych możliwości i śmierci ludzi. Mam nowonarodzonego syna i zastanawiam się jaką planetę mu przekażę – mówi na filmie pakistański aktywista antysmogowy Abid Omar. Niektórzy opuszczają swoje miejsca zamieszkania, inni – jak działacze z Krakowa – decydują się zostać i walczyć o prawo do oddychania czystym powietrzem.
Zarówno Londyn, RPA czy Kraków to miejsca, w których zmiana prawa stała się kluczowa w tych zmaganiach. Wywalczone przez naukowców i lokalne społeczności prawo do życia w czystym środowisku staje się coraz częściej najważniejszym elementem naprawy otaczającej ich rzeczywistości.
W Krakowie presja mieszkańców doprowadziła do wprowadzenia zakazu palenia węglem i drewnem, co przyniosło spektakularną poprawę jakości powietrza. Liczba dni smogowych w ciągu roku zmalała o ponad 100 – ze 127 w 2011 roku do 23 w 2024 roku. Skutki tej zmiany mają fundamentalne znaczenie dla zdrowia Krakowian. Opublikowane w brytyjskim dzienniku „The Guardian” wyliczenia Europejskiego Centrum Czystego Powietrza wskazują, że dzięki redukcji zanieczyszczeń w ciągu dekady udało się uniknąć około sześciu tysięcy przedwczesnych zgonów wśród mieszkańców miasta. Równie optymistyczne są wyniki badań zespołu prof. Ewy Czarnobilskiej, które dowodzą bezpośredniego przełożenia poprawy jakości powietrza, wynikającej z likwidacji około 30 tysięcy starych pieców, na zdrowie najmłodszych – odsetek krakowskich dzieci dotkniętych objawami astmy spadł w tym okresie z 22% do 9%.
– Jestem przekonany, że walkę ze smogiem można wygrać – mówi w filmie Andrzej Guła, lider Polskiego Alarmu Smogowego – tylko wymaga to dużo większej determinacji ze strony rządzących. Walkę ze smogiem wygramy, jeśli politycy uświadomią sobie że stawką jest nasze zdrowie i życie.
Premiera filmu odbędzie się na kanale TVN24 w niedzielę, 29 marca, o godzinie 17:00.
Kim jest autorka Ewa Ewart?
Ewa Ewart to wielokrotnie nagradzana reżyserka filmów dokumentalnych, specjalizująca się w filmach przełomowych i mocno przemawiających do odbiorcy. Podróżowała i pracowała w wielu krajach na świecie, gdzie zrealizowała dokumenty śledcze, polityczne i programy poruszające kwestie społeczne. Jej filmy ujawniły informacje o korupcji w Rosji, opowiadały o tajnych więzieniach w Korei Północnej czy wojnie domowej w Kolumbii. Ewa Ewart jest wybitną i wielokrotnie nagradzaną dokumentalistką. Jej dokument z 2024 roku „Do ostatniej kropli” otrzymał aż jedenaście nagród na festiwalach filmowych.
Producentem filmu jest Orient Film. Film powstał dzięki wsparciu: Clean Air Fund, PwC, BNP Paribas, TVN S.A., Grupa Luxmed, Fundacja Gospodarki i Administracji Publicznej, Adamed, Jakubas Investment oraz Totalizator Sportowy.
