Udostępnij

COP27 dyskutuje o pieniądzach. Kto zrekompensuje mniej zamożnym krajom skutki zmian klimatu?

11.11.2022

W egipskim Sharm el Sheik odbywa się szczyt klimatyczny COP27. Zgodnie z zapowiedziami, jednym z ważniejszych tematów poruszanych w dyskusjach, jest kwestia finansowania działań adaptacyjnych. Kraje mniej zamożne domagają się wsparcia ze strony bogatszej części świata. To one bowiem najsilniej odczują skutki ocieplenia, będąc za nie najmniej odpowiedzialnymi. Co w tym zakresie przynosi do tej pory COP27?

W Egipcie odbywa się szczyt klimatyczny COP27. To najważniejsze tego rodzaju wydarzenie na świecie, z udziałem przedstawicieli władz poszczególnych państw, instytucji międzynarodowych, a także m.in. nauki i biznesu. Zgodnie z przewidywaniami, jednym z istotniejszych tematów jest obecne i przyszłe finansowanie działań adaptacyjnych. A to ściśle wiąże się z kwestią odpowiedzialności za zmiany klimatu i sprawiedliwością klimatyczną. To bowiem mniej zamożna część świata silniej ucierpi z powodu ocieplenia, mimo iż najmniej się do nich przyłożyła.

Sprawa jest o tyle kontrowersyjna, że kraje rozwinięte jak na razie nie zrealizowały dotychczasowych obietnic w tym zakresie. Jedną z nich było wsparcie mniej zamożnych krajów kwotą 100 miliardów dolarów do 2020 roku, w formie pożyczek i grantów. Ustalono to w 2009 roku. Celu nie udało się osiągnąć, wobec czego termin wydłużono o 5 lat. Problem w tym, jak wskazywała w wystąpieniu strona egipska, że potrzeby państw rozwijających się zdążyły ulec podwojeniu.

W pierwszych dniach wydarzenia dyskusje wokół wsparcia mniej zamożnych krajów pojawiły się przy kilku okazjach. Jedną z nich było ogłoszenie przez władze Egiptu dokumentu zatytułowanego “Przewodnik po Sprawiedliwym Finansowaniu” (oryg. “Guidebook for Just Financing”). Dokument dotyczy zasad, jakimi powinny kierować się państwa i organizacje międzynarodowe, tworząc mechanizmy wsparcia działań adaptacyjnych i przeciwdziałających zmianom klimatu. Wśród priorytetów wskazano m.in. wsparcie krajów rozwijających się w dążeniu do rozwoju i uprzemysłowienia w sposób zgodny z celami klimatycznymi.

Bank Światowy o potrzebie większych środków ze strony bogatszych państw

Przy okazji szczytu COP27 w Sharm el Sheik o wsparciu krajów rozwijających się mówił przedstawiciel Banku Światowego. Jak relacjonuje portal Business Recorder, Axel van Trotsenburg, dyrektor zarządzający ds. operacyjnych, zadeklarował, że organizacja jest gotowa do zwiększenia wsparcia w tym zakresie. Potrzebuje jednak do tego świeżych funduszy ze strony bogatszych państw-darczyńców.

Warto wspomnieć przy tym, że Bank Światowy powstał w związku z celami odbudowy gospodarek po II wojnie światowej. Dziś, w odniesieniu do nowych globalnych wyzwań, organizacja ta jest coraz częściej krytykowana. W ostatnich miesiącach wezwania do reform pojawiły się m.in. ze strony niemieckiej i francuskiej. Jak podaje New York Times, podczas jednego z wydarzeń wokół COP27 o potrzebie zmian mówił John Kerry, wysłannik Prezydenta USA ds. klimatu. Jego zdaniem reforma Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego może uruchomić szeroki strumień środków.

Oficjalnie nie podjęto jednak żadnych decyzji w tym zakresie. O tym, czego powinna dotyczyć reforma dyskutowano podczas jednego z paneli COP27. Z punktu widzenia przyszłych beneficjentów jedną z ważniejszych kwestii jest sposób oceny ryzyka przez międzynarodowe instytucje finansowe. A co za tym idzie – sposób wyliczania wysokości stóp procentowych odnoszących się do zaciąganych kredytów. Obecnie dla krajów rozwijających się warunki są na ogół znacznie mniej korzystne, niż w przypadku pożyczek dla krajów bogatszych.

Odpowiedzialność za zmiany klimatu

W dyskusjach przewija się kwestia sprawiedliwości klimatycznej, która odnosi się bezpośrednio do odpowiedzialności za problem. To kraje bogatsze są bowiem odpowiedzialne za większą część emisji CO2, które powodują globalne ocieplenie. Równocześnie to mniej zamożna część świata, określana mianem Globalnego Południa, najsilniej odczuje jego skutki. Przykładowo, jak podaje BBC, Afryka wyemitowała jedynie 3 proc. gazów ocieplających klimat. Dla porównania, w przypadku krajów Unii Europejskiej jest to 17 procent. 

Oprócz problemu wysokości wsparcia pojawia się także kwestia tego, na co zostanie ono wydane. W komentarzu na łamach portalu The Conversation przygląda się temu prof. Ademola Adenle z Technical University of Denmark. Zwraca on uwagę m.in. na trudności w rozróżnianiu między projektami dotyczącymi adaptacji a wsparciem przeciwdziałania zmianom klimatu, czyli ograniczania emisji. Naukowiec zauważa, że instytucje międzynarodowe wolą finansować ten drugi obszar, ponieważ jego efekty są prostsze do zmierzenia. Równocześnie Adenle podkreśla, że to ​​adaptacja powinna być traktowana priorytetowo.

_

Zdjęcie: Syafiq Adnan / Shutterstock.com

Autor

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.