Udostępnij

Cztery gałęzie przemysłu odpowiadają w Polsce za potężne emisje CO2. Przed nimi zielona transformacja

30.12.2022

Z nowej publikacji Fundacji Instrat wynika, że tylko cztery gałęzie przemysłu odpowiadają za znaczną część emisji CO2 w Polsce. Raport wskazuje na problemy oraz rozwiązania, które mogą pozwolić na zieloną transformację kluczowych sektorów polskiego przemysłu.

W raporcie „Transformacja przemysłów energochłonnych w Polsce” skupiono się na problemach czterech wysokoemisyjnych branż w polskim przemyśle. Odpowiadają one łącznie za 18 proc. emisji CO2 w Polsce. Są to: produkcja cementu, produkcja metali, produkcja chemikaliów i wyrobów chemicznych, a także wytwarzanie i przetwarzanie koksu i produktów rafinacji ropy naftowej.

„Te cztery branże zapewniają łącznie ok. 300 tys. miejsc pracy i są skoncentrowane w zaledwie czterech województwach. To ogromne zakłady, a to sprawia że, przynajmniej teoretycznie, przy bliższej współpracy z samorządami, powinno być łatwiej zarządzić ich niskoemisyjną transformacją” – zaznacza Aleksander Szpor z Fundacji Instrat, autor publikacji.

„W górnictwie i energetyce mamy dużą świadomość i aktywność władz polskich i europejskich by zapewnić sprawiedliwą transformację tych sektorów. Nie widzę takiego zaangażowania w odniesieniu do przemysłów energochłonnych ani regionów gdzie zlokalizowane są największe zakłady. 4 branże w Polsce produkują tyle CO2 co cała gospodarka Grecji, a mimo to, Państwo jest wobec tego nadzwyczaj pasywne. Polsce brakuje strategicznego podejścia do problemu” – ocenia Szpor.

Potrzeba strategii państwa i dobrych regulacji prawnych

Fundacja Instrat zwraca uwagę, że ramy dla wspomnianego strategicznego podejścia mogłaby stanowić rządowa Polityka Przemysłowa Polski. Dokument ten jednak skończył „w szufladzie”. Jako problem wskazano ponadto system wsparcia dla samych firm.

„Istnieje kilka agencji rządowych wyspecjalizowanych w udzielaniu wsparcia firmom przemysłowym. Brakuje jednak wyraźnego przywództwa na szczeblu ministerialnym w randze ministra odpowiedzialnego za koordynację tych polityk i zdolnego do wyznaczania celów dekarbonizacyjnych i powiązania ich z konkretnym wsparciem” – komentuje kierownik programu Sprawiedliwa Transformacja w Fundacji Instrat.

W komunikacie na temat publikacji zwrócono ponadto uwagę, że przedstawiciele polskiego przemysłu skarżą się na brak możliwości łatwego podłączania do OZE. „Przeprowadziliśmy liczne wywiady z reprezentantami przemysłów energochłonnych w Polsce i bardzo często słyszeliśmy, że firmy chcą przechodzić na zieloną energię, ale nie mogą tego robić ze względu na ograniczenia prawne. Regulacje powinny być elastyczne, a rząd powinien wspierać pojedyncze branże w oddolnych staraniach wypracowania potrzebnych rozwiązań” – podsumowuje Szpor.

Zielona transformacja przemysłu – rekomendacje Instrat

Co należy więc zrobić w związku ze wskazanymi problemami? W Fundacji Instrat przygotowano listę pięciu rekomendacji, związanych z zieloną transformacją wysokoemisyjnych gałęzi przemysłu:

  • „Przyjęcie strategii przemysłowej uwzględniającej mapę technologiczną oraz przewidywane ścieżki redukcji emisji w poszczególnych branżach energochłonnych wraz z jasnymi wskaźnikami sukcesu.
  • Powołanie osoby w randze ministra do planowania, koordynacji i komunikacji w zakresie polityki przemysłowej.
  • Promocja kontraktów branżowych jako sposobu na poprawę stałego i przejrzystego dialogu między sektorem publicznym i prywatnym.
  • Ustanowienie kontraktów różnicowych zapewniających zaplanowaną zmianę technologiczną w zamian za korytarz cenowy dla wybranych technologii, a także, liberalizacja przepisów o linii bezpośredniej, cable pooling i PPA.
  • Wzmocnienie polityk dekarbonizacyjnych dodatkowymi instrumentami na poziomie regionalnym i lokalnym na wzór działań podejmowanych w regionach węglowych w UE”.

_

Z całością wspomnianego raportu można zapoznać się tutaj.

Źródło: Fundacja Instrat

Zdjęcie: Bilanol / Shutterstock.com

Autor

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.