Udostępnij

Zamiast poprawy jest jeszcze gorzej. Koszmar mieszkańców trwa

17.04.2023

Uciążliwe sąsiedztwo zakładu meblarskiego jest od wielu lat bolączką mieszkańców Krzywaczki. Po reportażu SmogLabu i interwencji prawników z Frank Bold Polska przedsiębiorca wymienił kotły. Dziś okazuje się, że zamiast poprawy sytuacji jest jeszcze gorzej. Interwencję w sprawie przeprowadza posłanka na Sejm RP.

W kwietniu 2022 r. opisaliśmy bolączki mieszkańców Krzywaczki. – Prowadzimy gospodarstwo rolne i nie możemy użytkować naszych terenów. Ten drażniący dym i smród nie pozwalają nam funkcjonować. Nie możemy wypasać krów, nie możemy hodować ziemniaków, bo nie wiadomo co to dymi. Nerwy i strach o nowotwory – przekonywali mieszkańcy.

W reportażu ujawniliśmy, że przedsiębiorca posiadający zakłady meblarskie naruszył prawo wynikające z uchwały antysmogowej dla województwa. Po nagłośnieniu sprawy starosta myślenicki rozpoczął postępowanie wobec firmy, na którą skarżyli się mieszkańcy i nakazał wymianę paleniska. Pół roku po naszym reportażu właściciel firmy poinformował nas, że zakupił dwa nowe piece na pellet i zrębki. Zakład skontrolował także Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie.

Dziś okazuje się, że radość mieszkańców Krzywaczki była przedwczesna. Zamiast poprawy sytuacji, ta uległa pogorszeniu. Dlaczego?

„Właściciel wykorzystał lukę w przepisach i obchodzi uchwałę antysmogową”

– Przedsiębiorca eksploatował dwa kotły niespełniające wymagań uchwały antysmogowej dla Małopolski, w związku z czym, po interwencji fundacji Frank Bold, Starosta Myślenicki wydał decyzję nakazującą wymianę tych instalacji na zgodne z prawem. Niestety właściciel zakładu wykorzystał lukę w obowiązujących przepisach, która pozwala na ominięcie uchwały antysmogowej. Otóż wymienił eksploatowane wcześniej kotły o mocy 350 kW na znacznie większe, o mocy 600 kW. Po zsumowaniu ich moc wynosi 1,2 MW, dzięki czemu ich eksploatacja odbywa się na podstawie tzw. zgłoszenia i jest zwolniona z ograniczeń wynikających z uchwały antysmogowej – wyjaśnia zaangażowany w pomoc mieszkańcom Miłosz Jakubowski, radca prawny fundacji Frank Bold.

Przedstawiciel fundacji podkreśla, że zarówno WIOŚ, jak i Starosta Myślenicki dysponują instrumentami prawnymi, które pozwoliłyby ograniczyć negatywne oddziaływanie na środowisko.

– Niestety jak dotąd nie chcą z tych możliwości korzystać. Przede wszystkim organy powinny wziąć pod uwagę to, że pod adresem Krzywaczka 487 funkcjonują dwa odrębne zakłady – magazyn mebli oraz przedsiębiorstwo zajmujące się obróbką metali. W takiej sytuacji nie ma podstaw do sumowania mocy eksploatowanych kotłów, ponieważ każdy z nich służy do ogrzewania odrębnych części nieruchomości, w których znajdują się te zakłady. Tymczasem kotły o mocy 600 kW liczonej osobno nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia, a zatem stosuje się do nich uchwałę antysmogową – wyjaśnia Jakubowski.

Daria Gosek-Popiołek: sprawa trafia do ministerstwa

Mieszkańcy nie pozostają bierni. Mobilizują się i zebrali głosy poparcia od większości bezpośrednich i pośrednich sąsiadów zakładu. Na liście jest już kilkadziesiąt osób. Zapowiadane są kolejne protesty i wejście na ścieżkę prawną.

Interwencję w sprawie prowadzi także posłanka Daria Gosek-Piopiołek (Razem). – W tej sprawie jest wiele znaków zapytania. Szczgólnie, jeśli chodzi o działanie służb i decyzje zapadające na poziomie samorządowym. Widać systemową bezradność i brak chęci działania. Mieszkańcy Krzywaczki mają prawo oddychać czystym powietrzem i mają prawo oczekiwać, by WIOŚ wyegzekwował to prawo – mówi Gosek-Piopiołek w rozmowie z redakcją SmogLabu.

Posłanka mówi nam, że skoro instytucje na poziomie lokalnym zawiodły, zwróci się do ministerstwa Klimatu i Środowiska o interwencję ws. rozstrzygnięcia WIOŚ-u. – Będę też interweniować u Starosty Myślenickiego. Przykład wpływu zakładu w Krzywaczce na środowisko i mieszkańców, wyraźnie pokazuje, jak ważne są niezapowiedziane i kompleksowe kontrole. WIOŚ pobrał próbki popiołu do badań, dopiero kiedy właściciel zakładu wiedział o kontroli, a więc mógł się do niej przygotować. Co nam po zapisanych w ustawach karach, skoro służby nie są w stanie nawet dokonać rzetelnych badań próbek? – pyta retorycznie parlamentarzystka.

Również prawnicy fundacji Frank Bold zapowiadają kolejne działania. – Nie zostawimy mieszkańców Krzywaczki bez pomocy. Nie rozumiemy jednak, dlaczego organy administracji publicznej powołane do ochrony środowiska i zdrowia ludzi stoją po stronie przedsiębiorcy – słyszymy w fundacji.

Do sprawy będziemy wracać na naszych łamach.

Autor

Maciej Fijak

Krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii. Naukowo zajmuje się m.in. międzynarodową ochroną środowiska. Uczestnik European Green Activism Training 2020, członek Akcji Ratunkowej dla Krakowa. Po godzinach przemierza Kraków wzdłuż i wszerz – pieszo lub na dwóch kółkach. Najczęściej spotykany w krakowskim Podgórzu.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.