Udostępnij

Mieszkańcy Małopolski do radnych: nie chcemy być więźniami we własnych domach

16.01.2024

“Ten program tak naprawdę nie jest kierowany do mieszkańców tylko do urzędników. Ja nie mam odwagi pójść do sąsiada i powiedzieć: trujesz mnie. Urzędnicy nie mogą się bać” – mówi mieszkanka Rzepiennika Strzyżewskiego w naszym filmie o kontrowersjach wokół Programu Ochrony Powietrza. Inna rozmówczyni wskazuje: osłabienie programu to nie krok wstecz w rozwoju, ale krok przeciwko życiu. 

Przypomnijmy: część małopolskich gmin i radnych sejmiku dąży do osłabienia Programu Ochrony Powietrza (jest on uchwalany co trzy lata). W osłabionym projekcie usunięto między innymi zakaz ogrzewania paliwami stałymi w uzdrowiskach i obowiązek wymiany kotłów na inne niż węglowe. Zrezygnowano też z szybkiej reakcji na zgłoszenie spalania odpadów, wydłużając czas do dwóch dni roboczych. Tymczasem poprzedni POP został zrealizowany jedynie w 18 procentach.

Do głosowania małopolskich radnych pozostało kilka dni (28 września), więc pojechaliśmy spotkać się z mieszkańcami wybranych gmin (Tuchów – czołówka najbardziej zanieczyszczonych miast według rankingu WHO; gminy tak zwanego “krakowskiego obwarzanka” – tamtejszy smog jest tak intensywny, że zanieczyszcza sam Kraków; Rzepiennik Strzyżewski – wójt tej gminy sprzeciwiał się zapisom programu na ostatnim posiedzeniu sejmiku).

Nasi rozmówcy opowiadają m.in. o częstszych wizytach u lekarzy w czasie okresu grzewczego i smrodzie nie do wytrzymania. O tym, jak sąsiedzi nie chcą się dać przekonać do wymiany kotłów, a po stronie gmin brakuje kogoś, kto mógłby ich do tego zmotywować. Niektórzy z nich przeprowadzili się do domów na uboczu, żeby odetchnąć, tymczasem są dni, kiedy stają się “więźniami we własnych domach”. 

Czytaj także: “Szukajmy rozwiązań, nie wymówek”. Skawina apeluje o ambitny Program ochrony powietrza

Jakie są uwagi radnych?

Szereg radnych, nie zwracając uwagi na potrzeby mieszkańców, chce osłabienia Programu Ochrony Powietrza:

  1. Wydłużenia czasu reakcji na zgłoszenie spalania odpadów,
  2. Ograniczenia liczby kontroli palenisk gdy jest smog
  3. Kontynuowania dotacji z pieniędzy publicznych do kotłów węglowych
  4. Zniesienia wszelkich ograniczeń dotyczących kominków
  5. Zniesienia odpowiedzialności gmin z realizacji uchwały antysmogowej
  6. Możliwości wykorzystania pieniędzy na ochronę powietrza na… budowę i modernizację dróg

Na szczęście wpłynęły też pozytywne poprawki, zwiększające ambicję działań antysmogowych:

  1. Konieczność prowadzenia szybkich i skutecznych kontroli palenisk (np. przy podejrzeniu spalania odpadów)
  2. Odejście od finansowania ze środków publicznych kotłów węglowych,
  3. Ograniczenia dla użytkowania kominków w celach rekreacyjnych gdy za oknem smog,
  4. Szerokie działania informacyjne o obowiązku wymiany kotłów.

Wkrótce dowiemy się, co wybiorą radni. Jak mówi nam w filmie mieszkaniec Tuchowa, politycy także powinni spojrzeć na ten program, jako na szansę:

Możliwe, że politycy boją się tego, że będą musieli zmusić mieszkańców do wymiany kotłów, a później ci mieszkańcy ich rozliczą przy urnie wyborczej. Ja myślę, że powinni wyciągnąć wniosek z tego taki: mamy 2022 rok, więc pomożemy tym osobom, które nie mogą wymienić źródeł ogrzewania i zostaniemy w 2023 roku za to pochwaleni.

Czytaj także: Pierwsze województwo, które zakaże używania kominków, kiedy jest smog

__

Zdjęcie: Martyna Taras

Autor

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o ludziach, nauce i mieście. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.