Udostępnij

Święta w górach? Tym Zakopane oddycha na co dzień [ZDJĘCIA]

28.01.2024

Góry są najczęstszym kierunkiem świątecznych i sylwestrowych wypraw Polaków. W tym roku zainteresowanie jest szczególnie duże. Większa szansa na śnieg i możliwość posłuchania góralskich kolęd na żywo – to wszystko sprawia, że turyści wybierają Zakopane nie oglądając się na smog. Tymczasem mit czystego górskiego powietrza możemy póki co włożyć między bajki – kontrują ci, którzy znają jakość powietrza na Podhalu.

– Zazwyczaj przedświąteczne weekendy nie obfitowały w turystów pod Tatrami, ale w tym roku jest zupełnie inaczej. Spodziewamy się również najazdu turystów w święta i tradycyjnie, w Sylwestra – zachwalał Zakopane Karol Wagner z Tatrzańskiej Izby Gospodarczej.

Zakopane droższe niż w wakacje, smog w gratisie

Dane serwisu nocowanie.pl potwierdzają wyjątkowe zainteresowanie. Niemal połowa Polaków, którzy wyjeżdżają gdzieś na święta – wybiera Małopolskę. Za dużym zainteresowaniem idą też ceny. Noclegi w Zakopanem kosztują o 30 proc. więcej niż w wakacje. Coraz trudniej również znaleźć nocleg w odpowiednich warunkach.

Okazuje się jednak, że obiegowa prawda o czystym powietrzu z dala od miasta nie ma wiele wspólnego z prawdą. – Turyści chętnie przyjeżdżają do nas na białe święta z widokiem na Tatry. Do tego panuje przekonanie że nic tak dobrze nie robi jak górskie powietrze. I tu zaczyna się problem… Jakość powietrza w górskich miejscowościach jest fatalna. Jeśli nie wieje, normy od razu są przekroczone o kilkaset procent. Lekarze mówią wprost że oddychanie takim powietrzem jest dla wszystkich niebezpieczne a mit czystego górskiego powietrza możemy póki co włożyć między bajki – tłumaczy czytelnikom SmogLabu Magdalena Cygan z Nowotarskiego Alarmu Smogowego.

Stan powietrza w Małopolsce na poranek 23 grudnia nie jest zły. Po kilku dniach ekstremalnie przekroczonych norm wskazania są pozytywne. Wystarczy jednak dzień z gorszymi warunkami atmosferycznymi, żeby powietrze stało się trujące. Jest to szczególnie widoczne podczas bieżącego sezonu grzewczego za sprawą spalania węgla gorszej jakości i zachęt ze strony władz na „palenie wszystkim poza oponami”. W ciągu miesiąca kilkakrotnie normy pyłu PM2.5 były przekroczone o ponad tysiąc procent. Rekord padł 13 grudnia w Ostrowsku pod Nowym Targiem, gdzie stężenie było wynosiło ponad 1700 proc. normy.

Czyste powietrze i Zakopane? Nie podczas sezonu grzewczego

Lekarze przypominają, że smog nie pozostaje obojętny nawet dla tych o końskim zdrowiu. – Bieganie, gry i zabawy na zewnątrz w dni, kiedy normy są przekroczone, mogą zaszkodzić najzdrowszym. Podczas ruchu dochodzi do głębokiej wentylacji i cząsteczki smogu wnikają do oskrzeli, a nawet do pęcherzyków płucnych. Stamtąd przechodzą do organizmu i działają toksycznie na układ krążenia i system nerwowy – ostrzegała na łamach SmogLabu prof. Ewa Czarnobilska.

To, o czym mówią lekarze i aktywiści antysmogowi można zobaczyć. Zdjęcia Macieja Sitarza pokazują, że Zakopane i Podhale duszą się podczas sezonu grzewczego. Zawiesina unosząca się nad górskimi dolinami zawiera toksyczną mieszankę, którą na co dzień muszą oddychać mieszkańcy, a którą z własnego wyboru wybierają zimą turyści.

 class=
Zakopane spowite smogiem. Fot. Maciej Sitarz
 class=
Gdy temperatura spada, kominy zaczynają dymić. Fot. Maciej Sitarz
 class=
Wieczory przynoszą najgorsze powietrze. Fot. Maciej Sitarz
 class=
Smog na Podhalu utrzymuje się do późnej wiosny. Fot. Maciej Sitarz
 class=
Polacy w okresie świątecznym najczęściej wybierają Zakopane. Zawiesina nad miastem pokazuje, jakim powietrzem muszą oddychać. Fot. Maciej Sitarz

Zdjęcia: Maciej Sitarz

Autor

Piotr Urbanik

Redatkor naczelny SmogLabu. Były kierownik Wiadomości Onet.pl, prowadzący kilku mediów branżowych i informacyjnych. Prowadził zajęcia z mediów internetowych na AGH i UJ. Długie wolne chwile spędza przemierzając Beskidy, te krótsze – przemierzając Nową Hutę.

Udostępnij

Wspierają nas

Partner portalu

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.