Udostępnij

„Będziemy rekordzistami”. Mocna zapowiedź ws. walki ze smogiem

28.12.2023

Na poświątecznej konferencji prasowej szef rządu zapowiedział „termomodernizację na wielką skalę”. Donald Tusk przekonywał, że Polska stanie się liderem walki o czyste powietrze. Czy smog w Polsce wreszcie zniknie? Przypominamy raport, który pokazuje warunki takiego scenariusza.

Premier Donald Tusk był dopytywany o kwestie walki ze smogiem podczas wczorajszej (27.12) konferencji prasowej. Ta dotyczyła spraw bieżących, głównie związanych z budżetem i mediami publicznymi.

– Chciałem zapytać o finansowanie walki ze smogiem. W ocenie Polskiego Alarmu Smogowego dziś brakuje wieloletniego planu finansowania termomodernizacji budynków i innych zadań związanych z poprawą jakości powietrza. Na przykład tempo wymiany kopciuchów teraz nie jest duże. (…) W kraju funkcjonują jeszcze 3 miliony takich pieców, a (przy obecnym tempie – red.) oznacza to jeszcze kilkanaście lat ze złą jakością powietrza – przypominał red. Karol Surówka z Informacyjnej Agencji Radiowej (Polskie Radio).

To nie pierwszy raz, gdy szef rządu otrzymuje pytanie o smog. Również podczas kampanii wyborczej to pytanie padało wiele razy. Najgłośniej wybrzmiało, gdy w stu konkretach Koalicji Obywatelskiej nie znalazła się choćby jedna wzmianka na temat smogu. Sytuację nieco poprawiła umowa koalicyjna między stronami tworzącymi sejmową większość. „Będziemy walczyć ze smogiem m.in. poprzez przyspieszenie procesu wymiany źródeł ciepła oraz termomodernizacji. Wprowadzimy niezbędne zmiany w programie Czyste Powietrze” – czytamy w dokumencie. Choć kierunek został wyznaczony, to konkretów brakowało.

„Czyste Powietrze na półmetku”. Zniknęło tylko 13 proc. kopciuchów

Andrzej Guła, jeden z liderów Polskiego Alarmu Smogowego przypominał wtedy o najważniejszych sprawach dla czystego powietrza w Polsce. „Trzeba odblokować 3 mld Euro z KPO. Należy realizować konieczne reformy: przywrócić normy jakości węgla, wdrażanie uchwał antysmogowych, wesprzeć prosumentów i zreformować program Czyste Powietrzu w porozumieniu z Komisją Europejską i Bankiem Światowym” – podkreślał Guła.

Szczególnym wyzwaniem jest program Czyste Powietrze. W sierpniu mijał półmetek jego funkcjonowania. W ciągu 10 lat do wymiany ma iść 3 miliony kopciuchów. Tymczasem po 5 latach zrealizowano ledwie 13 proc. założonego celu tj. 387 tys. urządzeń.

Podczas poświątecznej konferencji prasowej Tusk mówil, że smog to nie tylko kwestia wymiany kopciuchów. – Tak naprawdę najbardziej efektywną formą walki ze smogiem w Polsce będzie błyskawiczna termomodernizacja na wielką skalę. Na tego typu działania są przeznaczone miliardy w funduszach europejskich, nie tylko KPO – podkreślał szef rządu. Tym samym dołączył do wielu środowisk, które od lat powtarzają, że najlepsza i najtańsza energia to ta, której nie zużyjemy.

Smog w Polsce. Donald Tusk: będziemy rekordzistami w tempie zmian

Premier przypominał, że „wszystkie fundusze europejskie są w jakimś sensie ukierunkowane w stronę nowoczesnej energetyki, termo-oszczędności etc”.

– Uruchomienie środków europejskich pozwoli nam także na przyspieszenie wymiany kopciuchów. Ten front będzie bardzo szeroki i związany z wielowymiarowymi działaniami na rzecz czystej energii. Sądzę, że w drugiej połowie roku będziemy rekordzistami, jeśli chodzi o tempo zmian w tej dziedzinie. W drugiej połowie roku będzie widać to w powietrzu- dodawał Donald Tusk.

Do tych słów odniósł się na portalu „X” wspomniany wcześniej Andrzej Guła z PAS:

Polska wolna od smogu do 2030?

Słowa premiera warto rozpatrywać w szerszym kontekście. Właśnie trwają prace nad nowelizacją unijnej Dyrektywy ds. Jakości Powietrza (AAQD).

Przepisy, które obowiązywać będą od 2030 roku, określą wymagania Unii Europejskiej w zakresie jakości powietrza najprawdopodobniej na kilkanaście kolejnych lat. Jeśli Polska wypełni nowe normy i doprowadzi do likwidacji 2,7 miliona kopciuchów, to efekty będą policzalne. Według najnowszego raportu Europejskiego Centrum Czystego Powietrza (ECAC) liczba przedwczesnych zgonów może zmniejszyć się wtedy aż o 21 tys. osób rocznie. Przede wszystkim nowy rząd musi zachować obecne tempo wymiany przestarzałych urządzeń grzewczych i dopilnować przestrzegania uchwał antysmogowych.

  • W 2030 roku blisko 30 mln Polaków ma mieszkać na obszarach spełniających nowe, zaostrzone normy jakości powietrza. Warunkiem jest pozbycie się wspomnianych 2,7 mln kopciuchów. Obecnie takim komfortem może cieszyć się jedynie 1,9 mln obywatelek i obywateli.

Z całością raportu można zapoznać się tutaj.

Zdjęcie tytułowe: Mike Mareen/Shutterstock

Autor

Maciej Fijak

Krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii. Naukowo zajmuje się m.in. międzynarodową ochroną środowiska. Uczestnik European Green Activism Training 2020, członek Akcji Ratunkowej dla Krakowa. Po godzinach przemierza Kraków wzdłuż i wszerz – pieszo lub na dwóch kółkach. Najczęściej spotykany w krakowskim Podgórzu.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.