Udostępnij

Znaleźli sposób na długowieczność? Te dwa warunki uratują setki żyć rocznie

13.06.2024

Dziś pod Wydziałem Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego we Wrocławiu odbył się briefing prasowy pt. S.O.S. dla powietrza! Dolnośląski Alarm Smogowy, Europejskie Centrum Czystego Powietrza i Rodzice dla Klimatu odpowiedzieli na najważniejsze pytania dotyczące miejskich zanieczyszczeń powietrza i ich sezonowości. Niedługo później miało miejsce posiedzenie zespołu ds. jakości powietrza.

Na Dolnym Śląsku 1 lipca, za sprawą uchwały antysmogowej, będzie symboliczną datą. To wtedy mają być wycofane piece najniższej klasy, czyli tzw. kopciuchy. Organizacje pozarządowe zwracają uwagę, że w zasobie komunalnym Wrocław nadal posiada takie piece. Co ważne, miasto chwali się sukcesami w tej materii, ale słabo komunikuje o epizodach smogowych. A smog występuje nie tylko w sezonie grzewczym. Tym, co truje cały rok, są spaliny samochodowe. Okazuje się jednak, że dzięki dwóm rozwiązaniom można uratować setki żyć rocznie.

Działanie zamiast pustych obietnic wyborczych

Kampania wyborcza się skończyła. Nie potrzebujemy propagandy – tylko realnych i dobrze zaplanowanych działań przez pięcioletnią kadencję! – przypominają organizatorzy. – Nowa kadencja jest podwójnie istotna, bo skończyła się z dużą poprawą jakości powietrza i dzięki temu naszego zdrowia. Kadencja zaczyna się od wyzwania, jakim jest nowa dyrektywa – mówi Łukasz Adamkiewicz z ECAC-u. Zapytany przez SmogLab podkreśla, że dyrektywa ws. jakości powietrza (AAQD) została w kwietniu przegłosowana przez Parlament Europejski. Nowe poziomy oznaczają, że aby do nich dojść, należy wdrożyć uchwały antysmogowe. – Nie zwalniamy tempa wymiany kopciuchów, a kontynuujemy. To jest pierwsze wyzwanie – dodaje.

– Mieszkania komunalne, które będą miały piece, nie będą spełniały norm i będą użytkowane sprzecznie z prawem – przypomina Krzysztof Smolnicki, lider Dolnośląskiego Alarmu Smogowego. Wiemy, że w ciągu brakujących kilku  tygodni nie da się ich usunąć, ale oczekujemy uczciwego i realnego planu  usuwania starych palenisk.

Fot. A. Wierzba/DAS

Liczy się realne wymienianie kopciuchów. – To, że nadal je mamy na terenie miasta, wpływa potem na zimowe ataki smogu. Co prawda jest ich coraz mniej, ale nadal są. Przekroczenia norm o kilkaset proc. stanowią bardzo poważne zagrożenie dla zdrowia i życia. Ze strony miasta brakuje wyraźnego sygnału, kiedy już jest moment gorszej jakości powietrza – mówi SmogLabowi Małgorzata Słowińska z RdK.

Rzetelne, niewykluczające komunikowanie o powietrzu

Seniorzy, szkoły i przedszkola – te grupy wymienia wśród najważniejszych niepoinformowanych o zagrożeniu. – Najczęściej nauczyciele nie wiedzą o aktualnym smogu i nie reagują na bieżąco. Brakuje jasnej komunikacji i nadania wagi temu problemowi. Tu chodzi o życie i zdrowie naszych dzieci.

– Jeżeli ze strony miasta wyszedłby komunikat o zakazie wychodzenia na podwórko w placówkach oświaty, wszyscy potraktowaliby to poważnie. A nic takiego się nie dzieje – ubolewa.

Smog nie jest jednak problemem tylko w sezonie grzewczym. Zanieczyszczenia z transportu i ich skutki są śmiercionośne, a też nie są należycie komunikowane. – Jako Rodzice dla Klimatu uczestniczymy w konsultacjach społecznych o SCT. Widzimy, jaki to jest problem społeczny. Mieszkańcy nie rozumieją różnicy pomiędzy smogiem z pieców a smogiem z transportu – mówi Słowińska. – Z badan PAS wychodzi, że na skrzyżowaniach i arteriach pozom NO2 jest jeszcze wyższy, niż średnia dla miasta. To są naprawdę wielokrotnie przekroczone dopuszczalne normy.

Odpowiedzią na te wyzwania byłaby SCT. – Ta strefa musi być duża, żeby objąć jak największa ilość głównych, przelotowych tras. Projekt rekomendowany teraz nie obejmuje stacji komunikacyjnej, która nawet dziś wskazuje przekroczenia norm. Jeśli ominiemy głowie arterie obwodnice Wrocławia, nie uzyskamy tego efektu – mówi przedstawicielka RdK. Krzysztof Smolnicki zwrócił też uwagę, że bardzo ważne są właściwe wybory osób kupujących nowe samochody.

Toksyna, która penetruje bardzo głęboko

Drugim wyzwaniem, szczególnie dla dużych miast, jest więc redukcja spalin samochodowych. – Związane z tym działania to transport publiczny, polityka mobilności, czyli np. praca zdalna oraz centra kulturalno-społeczne w dzielnicach miast. Ale jednym-jedynym odpowiednikiem uchwały antysmogowej dla spalin są Strefy Czystego Transportu (SCT). Można to nazwać „uchwałą antyspalinową”- wyjaśnia nam Adamkiewicz.

W kontekście nowej dyrektywy, jak mówi, największym wyzwaniem są spaliny samochodowe. – Tu mówimy nie tylko o CO2, który wychodzi z rury wydechowej, ale o cząsteczkach Diesla. Te cząsteczki mają taki rozmiar, jak wirus SARS-CoV-2, czyli 0,1 PM. Są tak małe, że penetrują wszędzie bardzo głęboko.

Ich działanie jest wyjątkowo niebezpieczne – mutagenne i rakotwórcze. – Te cząsteczki nie są mierzone. Przy spalaniu paliw mierzy się NO2 powiązany ze spalinami. To po prostu tańszy zamiennik. W nowej dyrektywie mają powstać trzy bardzo drogie superstacje mierzące wiele. Mówmy o politykach, które w dużych miastach do 2030 r. mają obniżyć o połowę stężenia NO2. To jest główne wyzwanie dla dużych miast – wyjaśnia przedstawiciel ECAC-u.

– Istotne jest, jak dane polityki ratują życie – apeluje Adamkiewicz. Zespół doradczy przy Ministerstwie Zdrowia przygotował wyliczenia dające nadzieję na uratowanie setek osób rocznie przed przedwczesnymi zgonami. – Dzięki działaniom pozwalającym osiągnąć poziomy nowej Dyrektywy AAQD we Wrocławiu można uratować 611 istnień ludzkich dzięki wdrożeniu polityki antysmogowej – dodaje. Dodatkowo, wprowadzając działania redukujące spaliny, można zmniejszyć liczbę przedwczesnych zgonów aż o 155.

Zdjęcie tytułowe: A. Wierzba/DAS

Autor

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Jej teksty ukazują się też w Onet.pl. Współpracuje również z Odpowiedzialnym Inwestorem. Pisze przede wszystkim o gospodarce odpadami, edukacji ekologicznej, zielonych inwestycjach, transformacji systemu żywności i energetycznej. Preferuje społeczne ujęcie tematu. Zainteresowania: ochrona przyrody; przede wszystkim GOZ i OZE, eco-lifestyle oraz psychologia.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.