Jakość życia mieszkańców metropolii to system naczyń połączonych. Hałas, zanieczyszczenia powietrza, nieodpowiednia infrastruktura transportowa – to problemy, które nie powinny być adresowane indywidualnie. O holistycznym spojrzeniu na poprawę jakości życia w miastach rozmawiamy z Anną Geromettą, przewodniczącą Cittadini per l’Aira, organizacji pozarządowej walczącej o poprawę jakości powietrza w Mediolanie.
Martyna Jabłońska, SmogLab: Cittadini per l’Aira od 2015 roku mobilizuje opinię publiczną w działaniu na rzecz poprawy jakości powietrza. Staje się jednak jasne, że w złożonej przestrzeni miejskiej w obliczu agresywnej deweloperki, natężonego ruchu samochodowego czy braku przestrzeni zielonych, rozwiązanie problemu smogu jest częścią układanki, która inicjuje kolejne zmiany. Dlatego też najnowsza kampania City Clean, którą wspiera organizacja, adresuje nie tylko zanieczyszczenie powietrza, ale stara się wydobyć głębsze myślenie o rozwiązaniach poprawiających nasz komfort życia.
Anna Gerometta: Powiedziałabym, że starania związane z przekierowaniem obywateli w kierunku nowego modelu miasta są również siłą napędową polityk dotyczących poprawy jakości powietrza. Tak więc staramy się teraz dążyć do udoskonalenia polityki w zakresie gruntów i regionu.
W pełni podzielamy ideę, że aby zmniejszyć zanieczyszczenie powietrza, potrzebujemy zupełnie innego modelu mobilności. Potrzebujemy tras rowerowych, a także ambitnych planów miejskich. Bardzo nam przykro, że nie znaleźliśmy jeszcze polityka czy polityczki, którzy potraktowaliby tę kwestię jako cel- ma on kluczowe znaczenie dla dobrobytu ludzi.
W Mediolanie kult samochodu jest żywy, terenów zielonych jest jak na lekarstwo, a nowe budownictwo wyciska potencjał z każdego metra kwadratowego. Młodzi wyprowadzają się Mediolanu, ponieważ staje się on nie do życia. Trudno jest np. przestawić się na bardziej ekologiczny środek transportu.
W tej przestrzeni nie widać zbyt dużej ilości rowerów na ulicach…
Ludzie się boją. Mam znajomych, którzy korzystali z rowerów, a teraz przestali, ponieważ w rzeczywistości jest to niebezpieczne. Samochody są wszędzie, na chodnikach, na ulicach… Coraz więcej osób ma naprawdę dość tego stresującego sposobu poruszania się, hałaśliwego miasta i całkowitej utraty kontroli. Musimy więc odebrać samochodom przestrzeń.
Strefa Czystego Transportu w Mediolanie. Dużo wyjątków
Kwestia zanieczyszczenia powietrza jest ściśle powiązana z liczbą i rodzajem samochodów, jakie posiadamy. Jak możemy zmienić nasze miasta w szerszym zakresie?
Mediolan ma swoją strefę czystego transportu (LEZ – Low Emission Zone). Początkowo niewielka, dzięki staraniom organizacji w 2019 została poszerzona o kolejny “pierścień”. Miasto przeznaczyło ogromne środki na infrastrukturę kontrolną – kamery na każdej ulicy przy wjeździe do metropolii. Niestety, olbrzymie środki publiczne przeznaczone na LEZ zostały zmarnowane m.in. przez ulgi prawne przyznające za roczną opłatą określoną liczbę kilometrów na wjazd samochodom o każdej normie euro, czy niewystarczający system opłat parkingowych.
Co zrobić, aby naprawić sytuację z LEZ?
Można zacząć choćby od miejsc parkowania. Nie jest to kwestia pieniędzy, ale kwestia zarabiania pieniędzy, dzięki tworzeniu systemu, który byłby bardzo wydajny pod względem mandatów i opłat parkingowych. Trzeba wprowadzić bardziej rygorystyczne zasady wjazdu do miasta, całkowicie zlikwidować program, w ramach którego płacisz 20 euro na rok i wjeżdżasz dowolnym samochodem z całkowitym lekceważeniem prawa. Jest tak wiele rzeczy, które możemy zrobić, a które sprawiłyby, że miasto stałoby się o wiele lepsze.
Czy potrafisz podać jakieś przykłady miast, z których warto brać przykład?
We wrześniu spędziłam trzy dni w Paryżu i widziałam, jak całe miasto się zmienia. Każda ulica ma swoją psychikę. Tworzą się ulice szkolne i ulice zamknięte. Instrumenty prawne muszą służyć celowi. Masz cel, którym jest zmniejszenie swojego śladu węglowego. Ale nie tylko to… Głównym celem jest poprawa jakości życia ludzi, prawda?
Rozmowę zrealizowano w ramach projektu Clean Air 3: Empowering Caregivers to Fight Air Pollution and Safeguard Seniors’ Health Clean Air 3: Empowering Caregivers to Fight Air Pollution and Safeguard Seniors’ Health. Dofinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
