Udostępnij

Sprzątali śmieci, dziś mają prestiżową nagrodę. Śląsk docenił oddolną akcję

22.04.2026

Zaczęło się od sprzątania Jury, a przekuło w prestiżowe wyróżnienie. W Światowym Dniu Ziemi z dumą ogłaszamy, że Częstochowski Alarm Smogowy został laureatem nagrody przyznawanej corocznie przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) w Katowicach. Co ciekawe, kapituła doceniła typowo oddolne społeczne działania.

– Jest to nasza pierwsza nagroda typowo w dziedzinie ekologii. Czuję dumę i satysfakcję, tym bardziej dlatego, że została nam wręczona za akcję #JurabezPlastiku, którą organizujemy nieprzerwanie od 2019 r. – mówi nam Hubert Pietrzak z Częstochowskiego Alarmu Smogowego.

Zielony Czek w rękach Częstochowskiego Alarmu Smogowego

21 kwietnia w Operze Śląskiej w Bytomiu odbyła się uroczysta gala wręczenia Zielonych Czeków 2026. To jedne z najważniejszych nagród przyznawanych corocznie przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Tym razem wyróżnienie powędrowało do Częstochowskiego Alarmu Smogowego (CzAS), który zdobył wyróżnienie jako organizacja pozarządowa w kategorii EkoNGO.

– Razem pokazujemy, że ekologia to nie chwilowy trend, lecz odpowiedzialność za przyszłe pokolenia – podkreśla WFOŚiGW w Katowicach.

Uroczysta gala Zielone Czeki 2026. Fot. WFOŚiGW w Katowicach

Wyróżnienie zostało przyznane za sprzątanie, a konkretnie dokonania z wiosny ubiegłego roku, organizowane z instalacją płuc smogowych w tle. Płuca Polskiego Alarmu Smogowego imitują te ludzkie i od kilku lat pokazują, czym oddychają Polki i Polacy. Jednak alarmy smogowe to nie tylko codzienna walka o jakość powietrza. To również szeroko zakrojone działania prośrodowiskowe, za którymi stoją społecznicy i zwykli ludzie.

W ramach zeszłorocznej akcji #JurabezPlastiku 2025 prawie 70 wolontariuszy zlikwidowało dzikie wysypiska śmieci na Mirowskim Przełomie Warty. Obszar sprzątania leżał na granicy gmin Częstochowa i Mstów, obszaru Natura 2000, objętego ochroną w formie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd oraz Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk „Przełom Warty koło Mstowa”. 

Natura 2000 była zaśmiecona. 430 kg odpadów w godzinę

– Rok temu usunęliśmy odpady zalegające w tym pięknym i istotnym przyrodniczo miejscu w sercu Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Wspólnie wyruszyliśmy w teren, żeby go oczyścić, a przy okazji dobrze się bawić, robiąc coś dobrego dla przyrody. A zrobiliśmy to wraz z partnerami z Wydziału Infrastruktury i Środowiska Politechniki Częstochowskiej, Powiatem Częstochowskim, Stowarzyszeniem Architektów Polskich o. Częstochowa, Fundacją Rething, OSP w Mstowie, SKN Erasmus+Manager, OSP Jaskrów i firmą kajakową – mówi nam Pietrzak.

Wolontariusze pozbyli się aż 165 kg szkła, 73 kg tworzyw sztucznych, 194 kg odpadów zmieszanych, co dało ponad 432 kg odpadów tylko w ciągu pierwszej godziny sprzątania. – Następnie sprzątaliśmy hybrydowo z lądu i kajaka 5-kilometrowy odcinek Warty do Jaskrowa w Gminie Mstów. W efekcie zapełniliśmy 123 worki na śmieci oraz zabraliśmy osiem opon, koła, plastikowe meble, wiadra, zderzaki samochodowe, metalowe elementy budowlane, beczkę i inne gabarytowe odpady – wylicza.

Te działania zostały docenione przez WFOŚiGW w Katowicach. – Co poczułem, gdy nas wyczytano? Dumę ze wspólnych działań i wysiłków. To była niesamowita chwila – przyznaje.

W tej samej kategorii Zielony Czek 2026 powędrował do Związku Harcerstwa Polskiego – Chorągiew Śląska, a wyróżnienie także do OSP Gołuchowice. Poza tym przyznano nagrody w kategoriach: Młody Ekolog, EkoEdukator, EkoInwestycja, EkoSamorząd i Ekologiczna Osobowość Roku. Nagrodę Specjalną otrzymało miasto Żywiec.

Hubert Pietrzak z CzAS z wyróżnieniem dla EkoNGO. Fot. WFOŚiGW w Katowicach

„Oddolne działania mają sens”. Nie spoczywają na laurach i zapraszają na kolejną akcję

– Jako Częstochowski Alarm Smogowy byliśmy nominowani do tej nagrody również w zeszłym roku, ale bez wyróżnień. Nie poddałem się i tym razem osiągnęliśmy podwójny sukces, zbierając naprawdę dużą ilość odpadów i otrzymując nagrodę od Funduszu. To bardzo cieszy i udowadnia, że oddolne działania mają sens – mówi lider CzAS.

Porządkowanie swojej małej ojczyzny to inspirujący przykład pokazujący, że lokalne alarmy smogowe prężnie działają także poza sezonem grzewczym. – Ważne jest nie tylko to, że robimy to poza okresem jesienno-zimowym, jako dodatkową aktywność, ale również to, że działamy w szerokim spektrum akcji ekologicznych, które łączą różne środowiska i pokolenia. To praca u podstaw, ponad wszelkimi podziałami – mówi Pietrzak.

– Przy okazji serdecznie zapraszamy na naszą siedemnastą już akcję sprzątania #JurabezPlastiku 2026, która odbędzie się w najbliższą niedzielę 26 kwietnia. Będziemy sprzątać bulwary nad Wartą w okolicy Galerii Jurajskiej w Częstochowie, gdzie spotykamy się o 11:00. 

W programie hybrydowej akcji, która połączy w sobie dwie formy aktywności: pieszo oraz – jako dodatek – sprzątanie przy użyciu kajaków, przewidziano wiele atrakcji. Organizatorzy zapowiadają między innymi nagrody dla uczestników, grę terenową a także poczęstunek. Szczegóły znajdują się TUTAJ.

Wydarzenie organizuje Częstochowski Alarm Smogowy w ścisłej współpracy ze wspomnianym Wydziałem Infrastruktury i Środowiska Politechniki Częstochowskiej oraz Stowarzyszeniem Architektów Polskich oddział Częstochowa i Fundacją Rething Częstochowa.

Zdjęcie tytułowe: CzAS

Autor

Klaudia Urban

Zastępczyni redaktora naczelnego SmogLabu. Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Z portalem związana od 2021 roku. Wcześniej redaktorka Odpowiedzialnego Inwestora. Pisze głownie o zdrowiu, żywności, lasach, gospodarce odpadami i zielonych inwestycjach.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partnerzy portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Bartosz Kwiatkowski

Dyrektor Frank Bold, absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprezes Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, ekspert prawny polskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych.

Patrycja Satora

Menedżerka organizacji pozarządowych z ponad 15 letnim stażem – doświadczona koordynatorka projektów, specjalistka ds. kontaktów z kluczowymi klientami, menadżerka ds. rozwoju oraz PR i Public Affairs.

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Zastępczyni redaktora naczelnego SmogLabu. Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Z portalem związana od 2021 roku. Wcześniej redaktorka Odpowiedzialnego Inwestora. Pisze głownie o zdrowiu, żywności, lasach, gospodarce odpadami i zielonych inwestycjach.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Współzałożyciel SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.