Udostępnij

Cyklon Idai a zmiany klimatu. Znów ucierpieli najbiedniejsi (oraz najmniej winni globalnego ocieplenia)

04.12.2023

Przed tygodniem w południową Afrykę uderzył cyklon nazwany Idai. Widząc skalę zjawiska trudno nie zadać sobie pytania, co takiego dzieje się na świecie, że do czynienia mieliśmy z żywiołem aż tak silnym. Równie trudno przejść obojętnie obok faktu, że jeśli za skalę zjawiska odpowiada w tym przypadku człowiek, to dotknęło ono akurat tych, którzy najmniej się do niej przyczynili. Afryka odpowiada bowiem jedynie za 4 proc. światowych emisji CO2.

Jak donosi m.in. BBC – aktualnie liczba ofiar w Mozambiku wynosi około 250, ale prezydent kraju deklaruje, że liczba ta może wzrosnąć nawet do 1000. Władze Zimbabwe mówią natomiast o 150 zabitych i blisko 200 zaginionych. A żywioł dotknął także i inne kraje południa Afryki. Warto w tym kontekście postawić pytanie o to, co decyduje o sile tego rodzaju zjawisk pogodowych.

Huragany i zmiana klimatu

Jak przeczytać możemy na stronach portalu Nauka o Klimacie – wciąż brak nam wystarczających danych, by stwierdzić, czy konkretnemu kataklizmowi winne są wyłącznie zmiany klimatyczne. Dlatego i w przypadku cyklonu Idai należy zachować ostrożność.

Pewne jest natomiast to – wracając do Nauki o Klimacie – że wraz ze wzrostem temperatury na planecie zjawiska tego typu przybierać będą na sile – m.in. dzięki wyższej temperaturze wody i większej wilgotności, które przekładają się nie tylko na siłę wiatru, ale także intensywność opadów. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj oraz tu.

„Absolutnie nie ma wątpliwości, że kiedy występuje taki cyklon tropikalny, to ze względu na zmiany klimatu intensywność opadów jest wyższa” – powiedział BBC dr Friederike Otto z Uniwersytetu w Oksfordzie, odnosząc się do żywiołu, który spustoszył przed tygodniem południe Afryki.

Afryka i CO2

Cyklon Idai uderzył w Mozambik 15 marca. Jak donosi „The Guardian” – tego samego dnia w stolicy Kenii (nieco na północ od miejsca kataklizmu), rozpoczął się szczyt One Planet Summit – zwołany przez francuskiego prezydenta Emmanuela Macrona.

Podczas szczytu mówiono sporo m.in. o zalesianiu, mającym redukować globalne emisje CO2. W tym kontekście Kenia zobowiązała się, że w ciągu trzech lat uda jej się osiągnąć 10 proc. zalesienia kraju.

Jednak to nie Afryka jest winna światowym emisjom dwutlenku węgla. Podczas gdy odpowiada ona za zaledwie 4 proc. globalnej emisji, kraje określane mianem G20 (czyli państwa najbogatsze) 80 procent.

I choć zmiany klimatu odczuwalne są na całym świecie, Afryka wydaje się nimi wyjątkowo dotknięta – m.in. ze względu na uderzające w nią powodzie, susze oraz związane z nimi (mniej lub bardziej bezpośrednio) klęski głodu i konflikty zbrojne.

Globalne Południe – czyli państwa półkuli południowej, do których zalicza się całą Afrykę – wskazywane są jako główne ofiary zmian klimatycznych także w niedawnym raporcie ONZ. Więcej na ten temat można przeczytać tutaj.

 

Źródła: The Guardian, BBC, Nauka o Klimacie

Zdjęcie: Shutterstock/zstock

Autor

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Udostępnij

Wspierają nas

Partner portalu

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.