Udostępnij

Strefa Czystego Transportu w Krakowie dopiero w 2026 roku? „To po prostu za długo”

13.06.2022

Strefa Czystego Transportu w Krakowie. Choć pierwsze restrykcje miałyby obowiązywać od połowy 2024 roku, to dotyczyć będą jedynie nowo rejestrowanych pojazdów. Prawdziwa rewolucja miałaby się odbyć dopiero dwa lata później, w 2026 r. Szereg uwag i wątpliwości do tych propozycji przedstawili działacze Krakowskiego Alarmu Smogowego.

Powstanie specjalnego obszaru umożliwia nowelizacja ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, a także małopolski Program Ochrony Powietrza. Na tej podstawie władze Krakowa chcą utworzyć SCT. Według pierwszych propozycji początkowy etap miał dotyczyć ograniczonego obszaru wewnątrz drugiej obwodnicy miasta. Kolejne obszary miasta miały być obejmowane strefą stopniowo do 2030 r. Te plany zostały zmienione po konsultacjach z mieszkańcami.

Co dokładnie proponuje krakowski magistrat? – Mając na uwadze postulaty uczestników konsultacji oraz obecną sytuację ekonomiczną i prognozy dotyczące najbliższej przyszłości, proponujemy nowy termin wprowadzenia zasad obowiązywania SCT na dzień 1 czerwca 2024r. Jednak wprowadzone zasady będą dotyczyły pojazdów zarejestrowanych po 1 stycznia 2023 r. – czytamy w notce prasowej. To oznacza, że terminy zostaną wydłużone, a restrykcje złagodzone względem pierwszych propozycji. Jednak później ma nastąpić gwałtowne przyspieszenie.

– Zakładamy, że w przypadku pojazdów obecnie poruszających się po ulicach Krakowa, zasady zaczną obowiązywać od roku 2026 – piszą urzędnicy. Dopiero wtedy nowe przepisy będą odczuwalne dla większości krakowian. Jedynym pozytywnym efektem dla jakości powietrza, który zapewni pierwszy etap restrykcji, będzie zredukowanie liczby sprowadzanych z zachodu starych pojazdów.

– Zaproponowany wariant ma szanse się sprawdzić jedynie po spełnieniu kilku warunków. Po pierwsze, jeżeli strefa będzie duża, czyli w granicach obwodnicy autostradowej miasta. To najważniejsza kwestia. Ponadto lista wyłączeń musi być maksymalnie wąska, a zasady szczelne. Wprowadzanie kolejnych wyjątków sprawi, że projektowana SCT nie wpłynie na jakość powietrza – mówi nam Bartosz Piłat z Polskiego Alarmu Smogowego.

 class=
Strefa Czystego Transportu wewnątrz drugiej obwodnicy. Źródło: materiały prasowe

Co z trującymi busami?

– W przedstawionym dzisiaj projekcie są zarówno dobre, jak i złe rzeczy. Dobrym jest wprowadzenie wymogów EURO4 dla samochodów benzynowych i EURO6 dla samochodów z silnikiem diesla od 2026 roku. Takie rozwiązanie, jako Krakowski Alarm Smogowy popieramy – mówi Anna Dworakowska z KAS.

Jednak propozycje urzędników rodzą także wątpliwości. – Jest kilka problematycznych kwestii. Po pierwsze, czekanie do 2026 roku z wprowadzeniem wymogów to po prostu za długo. Rok lub dwa lata wcześniej powinny być mniej restrykcyjne wymogi względem starszych aut. Chodzi o diesla bez filtrów cząstek stałych, które emitują bardzo dużo pyłów i tlenków azotu. – przekonuje przedstawicielka KAS.

Według antysmogowych działaczy takie zapisy mogłoby wejść już w 2024 lub 2025 r. Dzięki temu Kraków uniknie skokowego i gwałtownego wprowadzania restrykcji – Nie jest też jasne, jakie będą wymogi względem starych busów, które zatruwają powietrze w ścisłym centrum miasta. Bardzo ważny jest też obszar, jaki ma zajmować strefa w 2026 roku. Jeżeli wprowadzimy ją tak późno, jak proponują urzędnicy, to powinien być to obszar docelowy. Czyli całego miasta – podkreśla Dworakowska.

„Dopisz dziadka do dowodu”

Oprócz poluzowania zasad funkcjonowania strefy w pierwszych latach jej funkcjonowania urzędnicy kładą nacisk na egzekwowanie przyszłych przepisów. – Spróbujemy zaproponować wykorzystanie systemu cyfrowej rejestracji wjazdu oraz kontroli – przekonują lakonicznie w krakowskim magistracie. Z przepisów urząd chce wyłączyć seniorów, jednak to może spowodować obchodzenie nowego prawa. Czy ktoś ma pożyczyć dziadka? – pytają ironicznie redaktorzy portalu Spidersweb komentując najnowsze propozycje władz Krakowa.

– Rozumiemy chęć specjalnego potraktowania osób starszych, często mniej zamożnych. Jednak musimy być tutaj bardzo uważni. Jeżeli przepisy będą źle skonstruowane, to niestety będzie to furtka pt. „dopisz dziadka do dowodu rejestracyjnego”. Wtedy każdy będzie mówić, że jego przepisy nie obowiązują, ponieważ współwłaścicielem jest osoba powyżej 70 roku życia – mówi Anna Dworakowska, wskazując, że te zapisy trzeba doprecyzować.

W podobnym tonie mówi Piłat z PAS. – To okno do potencjalnych nadużyć. Wiele osób, które mają w rodzinie seniorów, dopisze ich do dowodu rejestracyjnego. Nadal też nie wiadomo co z najbardziej trującymi autobusami i busami. Szczególnie chodzi o flotę komercyjną, która odpowiada za duży odsetek emisji pyłów. Chcielibyśmy usłyszeć, jak miasto potraktuje te grupy pojazdów. Czekanie do 2026 stycznia to zdecydowanie zbyt długo – mówi Piłat w rozmowie z redakcją SmogLabu.

Dodatkowo z przepisów urząd chce wyłączyć auta zabytkowe i foodtrucki. Teraz propozycją musi zająć się Rada Miasta. To od jej członków zależeć będzie ostateczny kształt Strefy Czystego Transportu. Projektem uchwały Rada Miasta ma zająć się jeszcze tego lata.

Aktualizacja

Aktualizacja. W listopadzie 2022 r. Rada Miasta Krakowa zdecydowała o ustanowieniu pierwszej w Polsce Strefy Czystego Transportu. O jej ostatecznym kształcie i najczęściej pojawiających się pytaniach można przeczytać na SmogLabie – 15 najczęstszych pytań o Strefę Czystego Transportu w Krakowie. Ostateczny kształt krakowskiej SCT zatwierdzony w listopadzie 2022 prezentuje poniższa grafika.

 class=

Zdjęcie tytułowe: shutterstock/Wojciech Dawid

Autor

Maciej Fijak

Krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii. Naukowo zajmuje się m.in. międzynarodową ochroną środowiska. Uczestnik European Green Activism Training 2020, członek Akcji Ratunkowej dla Krakowa. Po godzinach przemierza Kraków wzdłuż i wszerz – pieszo lub na dwóch kółkach. Najczęściej spotykany w krakowskim Podgórzu.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.