Udostępnij

„Zdetonowano bombę masowej zagłady środowiska”. Skutki będą fatalne

06.06.2023

Wysadzenie zapory w Nowej Kachowce będzie miało fatalne skutki dla środowiska. Zanieczyszczenie gleb i wód, zalania bezpiecznych ujęć wody i straty w rolnictwie to tylko niektóre z nich. Wkrótce po zdarzeniu strona ukraińska określiła działania rosyjskich wojsk „ekobójstwem” i „zdetonowaniem bomby masowej zagłady środowiska”. Konsekwencje kroku mającego spowolnić ofensywę armii ukraińskiej będziemy odczuwać przez lata.

Zniszczona zapora

Wybudowana w latach 1950-1956 zapora Kachowskiej Elektrowni Wodnej, to wysoki na 30 metrów obiekt, którego długość wynosi ponad 3200 metrów. W wyniku prowadzonych przez Rosję działań wojskowych obiekt ten został wysadzony w powietrze 6 czerwca 2023 roku. Przed zniszczeniem tamy, Zbiornik Kachowski mieścił 18,2 km3 wody, tyle ile mniej więcej ma np. Wielkie Jezioro Słone w stanie Utah. Zniszczenie znajdującej się w dolnym biegu Dniepru tamy już teraz niesie za sobą poważne konsekwencje dla lokalnej ludności. Setki domów zostanie zalanych, Według ukraińskich władz zagrożonych jest co najmniej 16 tys. osób.

„Z powodu wrogiego ataku na elektrownię wodną w Kachowce stan bezpieczeństwa w niektórych miejscowościach obwodu chersońskiego osiągnął poziom krytyczny. Lokalne władze ogłosiły ewakuację w miejscowościach Mykołajiwka, Olhiwka, Lowo, Tiahynka, Iwaniwka, Tokariwka, Poniatiwka, Prydniprowskie, Sadowe i częściowo w Chersoniu. Trwa ewakuacja ludności autobusami do Chersonia, a następnie do Mikołajewa, a stamtąd do Chmielnickiego, Odessy, Kropiwnickiego, Kijowa i innych miast”, podało tamtejsze Ministerstwo Reintegracji Tymczasowo Okupowanych Terytoriów.

Terroryzm i ekobójstwo

Działania armii Putina nie tylko zaszkodzą bezpośrednio okolicznym mieszkańcom. Zniszczenie będzie niosło za sobą poważne skutki natury ekologicznej, o czym powiedział Wołodymyr Zełenski. „Rosyjscy terroryści, niszcząc zaporę w Nowej Kachowce tylko, tylko potwierdzają przed całym światem, że muszą być wypędzeni z każdego zakątka ziemi ukraińskiej. Nie można im pozostawić nawet metra, bo każdy metr wykorzystują do siania terroru. Terroryści nie powstrzymają Ukrainy ani wodą, ani rakietami, ani czymkolwiek innym”, oświadczył Zełenski.

Mówił nie tylko o rosyjskim terroryzmie. Oskarżył Rosję o „zdetonowanie bomby masowej zagłady środowiska”. Zdarzenie to określił mianem „największej katastrofy ekologicznej spowodowaną przez człowieka w Europie od dziesięcioleci”. Z kolei mer Nowej Kachowki, Wołodymyr Kowalenko powiedział, że zniszczenie zapory już doprowadziło do zalania ogrodu zoologicznego Kazkova Dibrova. W wyniku tego zginęły prawie wszystkie zwierzęta. Oprócz tego zalany został także miejscowy park, a także budynki mieszkalne i użytkowe.

Zagrożona elektrownia jądrowa

Kancelaria Prezydenta Ukrainy określiła zniszczenie tamy i jej następstwa jako „ekobójstwo”, mówiąc, że zagraża ona zarówno Krymowi, jak i Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej. Ukraińska państwowa spółka energetyki jądrowej Energoatom poinformowała, że ​​gwałtowny spadek poziomu wody w Zbiorniku Kachowkim stanowi dodatkowe zagrożenie dla elektrowni jądrowej. Dodatkowe, oprócz bezpośrednich, ewentualnych działań wojennych, o których mówi się od początku wojny.

Elektrownia ta jest chłodzona wodą z Dniepru. Jednak, aby to zachodziło bez problemu, poziom wody w górze rzeki (na północ od zniszczonej teraz tamy) musi być odpowiednio wysoki. Zapora kachowska dostarcza bowiem wodę dla zaporoskiej elektrowni, poprzez regulację poziomu wody w górze Dniepru. „Woda ze zbiornika Kachowka jest niezbędna, aby stacja mogła zasilić kondensatory turbin i systemy bezpieczeństwa. Teraz zbiornik chłodzący stacji jest pełny: od godziny 8 rano poziom wody wynosi 16,6 metra, co wystarcza na potrzeby stacji”, poinformował Energoatom. Na razie więc sytuacja nie jest krytyczna.

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) stwierdziła, że elektrownia zaporoska powinna mieć wystarczającą ilość wody do chłodzenia swoich reaktorów przez „kilka miesięcy” ze sztucznego stawu znajdującego się obok elektrowni. „Dlatego ważne jest, aby ten staw chłodzący pozostał nienaruszony. Nie wolno zrobić nic, co mogłoby naruszyć jego integralność. Wzywam wszystkie strony do zapewnienia, że nic nie zostanie zrobione, aby to podważyć”, powiedział w oświadczeniu szef MAEA Rafael Grossi.

Daleko idące konsekwencje

„Rosjanie odpowiedzą za ewentualną utratę wody pitnej, której doświadczą ludzie w południowym Chersoniu i na Krymie, a także prawdopodobnie za zniszczenie niektórych osiedli i biosfery” – napisał szef kancelarii prezydenckiej Wołodymyra Zełenskiego Andrij Jermak. „Dodatkowo bombardowanie przez Rosjan Elektrowni Wodnej Kachowka to cios dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego, który wróg chce wysadzić w powietrze. Ponieważ ta katastrofa wpłynie na system irygacyjny na południu Ukrainy”. To ważne szczególnie w sytuacji, gdyby Ukraina miała doświadczyć dotkliwej suszy, tak jak obecnie Polska.

Rosjanie na okupowanym przez nich Krymie już kilka godzin po zdarzeniu zaczęli skarżyć się na złą jakość wody i problemy z dostępem do niej. W kolejnych miesiącach problem się pogłębi. Dodatkowym problemem staje się dostęp do wody z Kanału Północnokrymskiego, który odpowiada za 85 proc. zapotrzebowania na wodę na półwyspie. W większości zapewniał irygację terenom rolniczym, wspomagał również przemysł, a w jednej piątej zapewniał dostęp do wody pitnej.

 class=
Nazywany „linią życia” kanał zapewniał wodę mieszkańcom Krymu. Po wysadzeniu zapory w Nowej Kachowce dostęp do wody może być utrudniony. Mapa: Euromaidan Press

Były minister ekologii Ostap Semerak powiedział, że problem stanowi nie tylko wyżej wspomniana elektrownia. Fakt zalania Nowej Kachowki i okolic oznacza duże zanieczyszczenia gleb i wód. Wezbrane wody powodziowe roznoszą różnego rodzaju zanieczyszczenia, odpady. Fala powodziowa uszkodzi lub zniszczy np. stacje benzynowe, czy składowiska różnych chemikaliów, etc. To wszystko dostanie się do wody i gleby. Zostaną przy tym zalane bezpieczne ujęcia wody. Tak samo, jak w przypadku każdej innej dużej powodzi. Cierpi też oczywiście sama przyroda. Jednak dokładne skutki ekologiczne zostaną ujawnione dopiero za jakiś czas, kiedy woda opadnie.

Zagrożone jest nawet Morze Czarne

Już teraz mówi się o o mówi się o zagrożeniu dla ekosystemu Morza Czarnego, kiedy zanieczyszczenia z powodzi spłyną do tego akwenu. „Będzie to miało duży wpływ na Rumunię, Gruzję, Turcję i Bułgarię. Będzie to szkodliwe dla całego regionu”, oświadczył Semerak i dodał, że „jest to est to największa katastrofa ekologiczna w Europie w ciągu ostatnich 10 lat, Sam też Zełenski zwrócił uwagę na zalanie turbin elektrowni wodnej, w wyniku czego do wód dostało 150 ton smarów. Z kolei Olena Kravchenko, dyrektorka ukraińskiej organizacji pozarządowej Environment People Law podkreśliła, że to, co się stało grozi „bezprecedensowymi konsekwencjami środowiskowymi” dla dolnego biegu Dniepru, ujścia rzek ii samego morza.

Zdjęcie: Wikimedia Commons/Euromaidan Press

Autor

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracujący od lat z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Udostępnij

Zobacz także

Wspierają nas

Partner portalu

Partner cyklu "Miasta Przyszłości"

Partner cyklu "Żyj wolniej"

Partner naukowy

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Od 2020 r. redaktor Odpowiedzialnego Inwestora, dla którego pisze głównie o energetyce, górnictwie, zielonych inwestycjach i gospodarce odpadami. Zainteresowania: szeroko pojęta ochrona przyrody; prywatnie wielbicielka Wrocławia, filmów wojennych, literatury i poezji.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Zastępca redaktora naczelnego SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.