Kompendium SmogLab
Wszystkie nasze analizy w jednym miejscu
Od 1 stycznia 2026 roku w Krakowie i Warszawie działają nowe etapy SCT, a Katowice właśnie dołączyły do listy miast ze strefami. Jedne działają, inne wyglądają jak polityczny kompromis. SmogLab śledzi, co rzeczywiście dzieje się z jakością powietrza, jak egzekwowane są przepisy i co SCT oznacza dla zwykłych kierowców.
Dlaczego to nas dotyczy
Spaliny samochodowe – szczególnie z silników diesla – to jeden z największych zabójców w polskich miastach. Strefy Czystego Transportu to narzędzie do walki z tym problemem, ale jego skuteczność zależy od tego, jak jest wdrażane.
Tlenki azotu ze spalin powodują choroby płuc i układu krwionośnego. W samym Krakowie 640 tys. osób żyje w strefie z przekroczeniami norm NO₂.
SCT dotyczy tylko części pojazdów – najstarszych i najbardziej emisyjnych. W Krakowie mowa o ok. 20 proc. aut, z których większość i tak jest już zwolniona.
Każde z miast przyjęło własne podejście – od rygorystycznego Krakowa po symboliczną katowicką strefę wielkości pół kilometra kwadratowego.
SCT stały się areną politycznych sporów. Sądy, skargi, kontrpozycje – śledzimy, co z tego zostaje dla zdrowia i co jest tylko biurokratycznym żartem.
Analiza z wielu perspektyw
SmogLab śledzi Strefy Czystego Transportu od pierwszych zapowiedzi – przez przepychankę sądową aż po twarde dane o wpływach i kontrolach. Nie bierzemy strony w politycznym sporze, ale nie zamierzamy udawać, że symboliczne strefy to rozwiązanie prawdziwego problemu.
Wszystkie analizy
Chronologiczny zbiór naszych tekstów o SCT w 2026 roku.
PiS protestuje przeciwko własnej ustawie, Katowice tworzą strefę wielkości rynku, a główny argument – zdrowotny – gdzieś zniknął w politycznym hałasie. Redaktor naczelny SmogLab Maciej Fijak rozkłada najczęstsze mity o SCT na czynniki pierwsze i proponuje, co zrobić, żeby strefy naprawdę działały.
Czytaj analizęPierwsze twarde dane są obiecujące: po dwóch latach działania strefy stężenie NO₂ w jej granicach spadło o 18 proc., podczas gdy poza strefą – tylko o 5 proc. Eksperci podkreślają, że to dopiero początek, a pełna ocena wymaga kolejnych lat pomiarów.
Czytaj analizęKatowicka strefa obejmuje niecały 1 proc. powierzchni miasta i jest przez ekspertów nazywana wprost „wydmuszką". Miasto samo przyznaje, że chodzi o środki z KPO, nie o zdrowie mieszkańców. Tymczasem 119 z 122 punktów pomiarowych w Katowicach przekracza nowe normy NO₂.
Czytaj analizęKrakowska SCT zebrała już ponad 9 mln zł z opłat za wjazd – cała kwota trafi do gmin ościennych na parkingi i wymianę kopciuchów. W ciągu miesiąca przeprowadzono blisko 2 tys. kontroli i nałożono zaledwie cztery mandaty karne.
Czytaj analizęOd stycznia 2026 r. warszawska SCT jest bardziej rygorystyczna – do strefy nie wjadą diesle starsze niż 17 lat. Straż Miejska nałożyła pierwsze mandaty, a na wiosnę ma ruszyć system kamer automatycznie odczytujących tablice rejestracyjne.
Czytaj analizęWSA w Krakowie uznał, że Rada Miasta działała zgodnie z prawem. Sąd zakwestionował jedynie trzy definicje w uchwale – m.in. dotyczące meldunku i świadczeń medycznych. Wyrok jest nieprawomocny; obie strony mogą odwołać się do NSA.
Czytaj analizęSzerszy kontekst
Kraków, Warszawa, Katowice, Londyn i Nowy Jork – w tych miastach śledzimy strefy czystego transportu z bliska. Najedź lub kliknij miasto, by przejść do artykułu.
Bądź na bieżąco
Zapisz się do newslettera SmogLab i obserwuj nas w mediach społecznościowych. Tłumaczymy, co dzieje się z jakością powietrza w polskich miastach – bez politycznego szumu.
Dyrektor Frank Bold, absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprezes Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, ekspert prawny polskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych.
Menedżerka organizacji pozarządowych z ponad 15 letnim stażem – doświadczona koordynatorka projektów, specjalistka ds. kontaktów z kluczowymi klientami, menadżerka ds. rozwoju oraz PR i Public Affairs.
Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.
Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.
Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.
Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.
Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.
Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.
Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.
Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.
Zastępczyni redaktora naczelnego SmogLabu. Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Z portalem związana od 2021 roku. Wcześniej redaktorka Odpowiedzialnego Inwestora. Pisze głownie o zdrowiu, żywności, lasach, gospodarce odpadami i zielonych inwestycjach.
Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.
Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.
Współzałożyciel SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.