Twój rachunek za prąd
Mrożenie cen skończyło się wraz z 2025 rokiem. Sama energia jest tańsza, ale przez dystrybucję gospodarstwa domowe płacą więcej niż wcześniej.
Serwis specjalny · energetyka
Prąd, woda i upał. Co się dzieje z polską siecią
4 sierpnia 2026 dwie największe elektrownie w Polsce ograniczyły produkcję. Nie z powodu awarii, tylko dlatego, że w Wiśle zabrakło wody. Tego samego lata zmarnowaliśmy rekordową ilość prądu z wiatru i słońca. Zebraliśmy w jednym miejscu wszystko, co wiemy o tym, w jakim stanie jest system, od którego zależy Twój rachunek.
Ostatnia aktualizacja:
2000 MWmocy wyłączone 4 sierpnia w Kozienicach, Połańcu, Bełchatowie i na Siekierkach
1382 GWhprądu z OZE ograniczono od stycznia do 26 lipca – więcej niż przez cały 2025 rok
27 GWmocy zainstalowanej w polskiej fotowoltaice
Dlaczego to nas dotyczy
Sieć to nie jest temat dla inżynierów
Kiedy elektrownia zmniejsza moc, a jednocześnie wyłącza się farmy fotowoltaiczne, płacimy za to wszyscy – w rachunku, w cenie towarów i w bezpieczeństwie. Oto pięć miejsc, w których to widać.
Ryzyko przerw w dostawach
Upał podnosi zapotrzebowanie i jednocześnie ogranicza moc elektrowni, które potrzebują wody do chłodzenia. Najtrudniejsze godziny to późne popołudnie.
Marnowany prąd z OZE
W dni z nadprodukcją operator ogranicza pracę farm słonecznych i wiatrowych, bo sieć nie jest w stanie tej energii przyjąć ani zmagazynować.
Bezpieczeństwo państwa
Doświadczenia z Ukrainy pokazują, że scentralizowany system oparty na kilku dużych blokach jest łatwym celem. Rozproszony jest odporniejszy.
Nowi wielcy odbiorcy
Centra danych dla sztucznej inteligencji zgłaszają zapotrzebowanie liczone w setkach megawatów. Jedno z nich powstaje pod Bełchatowem.
Lato 2026, krok po kroku
Jak wyglądało najtrudniejsze lato polskiego systemu
-
Fala upałów nad Europą. We Francji ograniczenia w elektrowniach jądrowych, w Polsce skok zapotrzebowania i pierwsze ostrzeżenia o obciążeniu sieci.
-
Operator ogranicza pracę instalacji fotowoltaicznych. Redysponowanie nierynkowe na tyle rozległe, że przysługują za nie rekompensaty.
-
Bilans od początku roku przekracza 1382 GWh ograniczonej energii z OZE – to więcej niż przez cały poprzedni rok.
-
Kozienice i Połaniec zmniejszają produkcję z powodu niskiego stanu Wisły. Sześć bloków wyłączonych, razem z Bełchatowem i Siekierkami ubytek przekracza 2000 MW. Ogłoszone „godziny czerwone” między 17:00 a 19:00.
Wszystkie analizy
Co ustaliliśmy o polskiej energetyce
Od pierwszych fal upałów tego lata śledzimy, jak zachowuje się system elektroenergetyczny. Poniżej komplet naszych tekstów – od diagnozy przez koszty po rozwiązania.
„Rozproszone trudniej trafić”. Tak Polska może uniknąć blackoutu
Lekcja z Ukrainy: scentralizowany system jest podatny na atak. Eksperci wskazują na rozproszone OZE, magazyny energii i mikrosieci.
Centra danych AI zużywają prąd i wodę. Pod Bełchatowem powstanie gigant
Zapotrzebowanie rzędu 500 MW, docelowo nawet dwa razy większe – tyle, ile zużywa całe duże miasto. Sprawdzamy, co to oznacza dla systemu.
OZE zimą? Sprawdzamy, na ile to możliwe
Analiza na godzinowych danych operatora. Pokazujemy, kiedy system regularnie „ścina” produkcję z wiatru i słońca – i dlaczego to marnotrawstwo.
Pompy ciepła hamują, panele też. Jedna technologia rośnie jak na drożdżach
Moc przydomowych magazynów energii podwoiła się w rok. W czerwcu OZE po raz pierwszy przebiły węgiel.
Fala upałów nad Europą. Energetyka może mieć problem
Czterdzieści stopni, skok zapotrzebowania i ograniczenia w elektrowniach. Tłumaczymy, dlaczego upał uderza w system z dwóch stron naraz.
Tańszy prąd i luzowanie ETS. Bruksela pokazała dwa wielkie plany
Komisja chce obniżyć opłaty sieciowe i podatki od energii elektrycznej, bo dziś prąd jest opodatkowany wyżej niż paliwa kopalne.
Zapytali ludzi o koszty ogrzewania w mroźną zimę. Nowe badanie PAS
Ile realnie kosztuje sezon grzewczy pompą ciepła, gazem, pelletem i węglem. Twarde liczby zamiast szacunków.
„Wiatr, słońce i woda to polska racja stanu”. Poseł odpowiada na „OZE-sroze”
Rozmowa o tym, dlaczego rozproszoną energetykę trudniej zbombardować niż elektrownię węglową – i co to znaczy dla polityki energetycznej.
Raport: Wiatraki napędzają inwestycje i wspierają budżety gmin
Co farmy wiatrowe realnie zostawiają w gminnych budżetach i jak wpływają na lokalne inwestycje.
3,5 biliona złotych na transformację. Eksperci wskazują, gdzie Polska ma największą szansę
Gdzie w tej kwocie mieści się produkcja baterii do magazynów stacjonarnych i co Polska może z tego wyciągnąć.
„Klęska nieurodzaju”. Nie wystarczy czekać na deszcz
Ta sama susza, która zabiera wodę elektrowniom, uderza w rolnictwo. Pokazujemy, co da się z tym zrobić poza czekaniem na opady.
Jedno rozwiązanie na suszę i powódź? 410 mln zł na renaturyzację wód
Jak przywracanie rzekom naturalnego biegu zatrzymuje wodę w krajobrazie – i dlaczego to dotyczy także chłodzenia elektrowni.
Najczęstsze pytania
Co warto wiedzieć o polskiej sieci
Czy w Polsce grozi nam blackout?
Operator systemu przekonuje, że nawet przy rekordowych upałach prądu nie zabraknie. Problemem nie jest jednorazowa awaria, tylko kumulacja: rosnące zapotrzebowanie w godzinach szczytu, ograniczenia elektrowni cieplnych przy niskim stanie rzek i wiek infrastruktury przesyłowej. Eksperci, z którymi rozmawialiśmy, wskazują, że najskuteczniejszym zabezpieczeniem jest rozproszenie źródeł i magazyny energii.
Dlaczego elektrownie ograniczają produkcję przez niski stan wody?
Bloki węglowe potrzebują wody do chłodzenia. Kiedy poziom rzeki spada, a jej temperatura rośnie, elektrownia nie może pobrać ani odprowadzić tyle wody, ile wymaga pełna moc. Dlatego 4 sierpnia 2026 Kozienice i Połaniec zmniejszyły produkcję – nie z powodu usterki, tylko z powodu pogody.
Na czym polega „ścinanie” produkcji z OZE?
To redysponowanie: operator poleca farmom słonecznym i wiatrowym zmniejszenie produkcji, gdy sieć nie jest w stanie przyjąć całej wyprodukowanej energii. Od stycznia do 26 lipca 2026 ograniczono w ten sposób 1382 GWh – więcej niż przez cały 2025 rok. Za redysponowanie nierynkowe właścicielom instalacji przysługują rekompensaty.
Dlaczego rachunki rosną, skoro energia stanieje?
Rachunek to nie tylko cena samej energii. Drugi składnik to opłata dystrybucyjna, która pokrywa koszty utrzymania i rozbudowy sieci. Po zakończeniu mrożenia cen w 2025 roku taryfa na energię jest niższa, ale wzrost kosztów dystrybucji sprawia, że gospodarstwa domowe płacą łącznie więcej.
Czy magazyny energii rozwiążą problem?
Są jego istotną częścią. Moc przydomowych magazynów w Polsce podwoiła się w ciągu roku, a magazynowanie pozwala wykorzystać energię, która dziś jest ograniczana. To jednak nie zastępuje inwestycji w samą sieć przesyłową i dystrybucyjną, których skala liczona jest w setkach miliardów złotych.
Jak centra danych dla AI wpływają na system?
To nowa kategoria bardzo dużych odbiorców. Obiekt planowany pod Bełchatowem ma zgłoszone zapotrzebowanie rzędu 500 MW, docelowo nawet dwukrotnie wyższe – porównywalne ze zużyciem dużego miasta. Takie inwestycje wymagają zaplanowania przyłączeń i mocy z dużym wyprzedzeniem.
Czytaj dalej
Czytaj SmogLab na bieżąco
Susza potrwa do jesieni, a wraz z nią ograniczenia w elektrowniach i kolejne decyzje o redysponowaniu OZE. Codziennie tłumaczymy, co się dzieje z systemem, od którego zależy Twój rachunek.
