Serwis specjalny · klimat

Upały 2026. Lato, które zmieniło reguły

28 czerwca w Słubicach padł absolutny rekord temperatury dla Polski. Sierpień przyniósł prognozy rekordowego El Niño, a susza zaczęła wyłączać elektrownie. Zebraliśmy w jednym miejscu wszystko, co ustaliliśmy o najgorętszym lecie – od zdrowia i rachunków po miasta, które nie były na to przygotowane.

Ostatnia aktualizacja:

40,5 °Cabsolutny rekord temperatury dla Polski, Słubice, 28 czerwca 2026
1921rok, z którego pochodził poprzedni rekord – padł po ponad stu latach
2000 MWmocy wyłączone 4 sierpnia, gdy susza odebrała elektrowniom wodę do chłodzenia

Dlaczego to nas dotyczy

Upał nie kończy się na dyskomforcie

Gorące lato zostawia ślad w miejscach, o których rzadko myślimy, gdy patrzymy na termometr. Oto pięć z nich.

Zdrowie i życie

Fale upałów zwiększają liczbę zgonów, zwłaszcza wśród osób starszych i przewlekle chorych. Skutki widać w statystykach z opóźnieniem kilku tygodni.

Twój portfel

Badania pokazują, że upały uderzają nie tylko w zdrowie. Rosną koszty chłodzenia, spadają plony, drożeje żywność.

Miasta jak nagrzane pułapki

Badania termowizyjne pokazują różnice sięgające kilkunastu stopni między betonowym placem a ulicą z drzewami. To kwestia planowania, nie pogody.

Prąd i woda

Upał podnosi zapotrzebowanie na energię i jednocześnie ogranicza moc elektrowni, którym brakuje wody do chłodzenia. To ten sam problem, widziany z dwóch stron.

Rolnictwo i ceny żywności

Susza towarzysząca upałom przekłada się na plony, a plony na ceny w sklepach. To najbardziej odczuwalny skutek dla domowego budżetu.

Analiza z wielu perspektyw

Jak patrzymy na to lato

Śledzimy temat od pierwszej czerwcowej fali upałów. Każdy z naszych tekstów pokazuje inny wycinek tego samego zjawiska.

Klimat

Rekordy i prognozy

Rekordy temperatury, kopuły ciepła i prognozy dotyczące El Niño – co mówią dane, a nie pojedyncze upalne dni.

Miasta

Beton i planowanie

Termowizja, beton i planowanie przestrzenne. Dlaczego jedne dzielnice nagrzewają się dwukrotnie mocniej niż inne.

Energetyka

Obciążony system

Skok zapotrzebowania, ograniczenia elektrowni i susza. Upał jako obciążenie dla całego systemu.

Gospodarka

Rachunek za pogodę

Koszty zdrowotne, straty w rolnictwie, zmiany w turystyce. Rachunek, który wystawia nam pogoda.

Środowisko

Pożary i woda

Rekordowe pożary w Europie Zachodniej i to, co dzieje się z lasami i wodą przy przedłużającej się suszy.

Adaptacja

Co dalej

Apele naukowców i pytanie, czego jeszcze potrzeba, żeby adaptacja do upałów trafiła do agendy publicznej.

Wszystkie analizy

Kronika gorącego lata

Od czerwcowego rekordu do sierpniowych prognoz. Teksty ułożone od najnowszych.

Najczęstsze pytania

Upały w pytaniach

Czy jedno gorące lato dowodzi zmiany klimatu?

Nie i nikt poważny tak nie twierdzi. O zmianie klimatu mówią długotrwałe trendy, a nie pojedyncze dni czy sezony. Istotne jest to, że rekordy padają coraz częściej, a poprzedni rekord temperatury dla Polski utrzymywał się od 1921 roku.

Czym jest kopuła ciepła?

To układ wysokiego ciśnienia, który zatrzymuje gorące powietrze nad danym obszarem i nie pozwala mu się wymienić. Efekt utrzymuje się przez wiele dni, a temperatura narasta z dnia na dzień. Dlatego kopuła ciepła jest groźniejsza niż krótka fala upałów.

Dlaczego w mieście jest cieplej niż poza nim?

To zjawisko miejskiej wyspy ciepła. Beton, asfalt i dachy pochłaniają ciepło w dzień i oddają je w nocy, przez co miasto nie ma czasu ostygnąć. Nasze badania termowizyjne pokazały, jak duże są różnice między powierzchniami zabudowanymi a zadrzewionymi.

Co upał ma wspólnego z cenami prądu?

Bardzo dużo. Wysoka temperatura zwiększa zapotrzebowanie na energię do chłodzenia, a jednocześnie ogranicza możliwości elektrowni, które potrzebują wody do chłodzenia własnych bloków. W sierpniu 2026 doprowadziło to do ograniczenia produkcji w największych polskich elektrowniach.

Jak chronić się podczas fali upałów?

Podstawy są proste: unikać wysiłku w godzinach największego nasłonecznienia, pić dużo wody, zasłaniać okna w ciągu dnia i wietrzyć nocą. Najważniejsze jednak jest sprawdzenie, czy ktoś starszy lub przewlekle chory w naszym otoczeniu nie potrzebuje pomocy – to właśnie w tej grupie fale upałów zbierają największe żniwo.

Czytaj dalej

Czytaj SmogLab na bieżąco

Prognozy mówią o wyjątkowo silnym El Niño, a susza potrwa do jesieni. Śledzimy to dzień po dniu i tłumaczymy, co z tego wynika.

Bartosz Kwiatkowski

Dyrektor Frank Bold, absolwent prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprezes Polskiego Instytutu Praw Człowieka i Biznesu, ekspert prawny polskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych.

Patrycja Satora

Menedżerka organizacji pozarządowych z ponad 15 letnim stażem – doświadczona koordynatorka projektów, specjalistka ds. kontaktów z kluczowymi klientami, menadżerka ds. rozwoju oraz PR i Public Affairs.

Joanna Urbaniec

Dziennikarka, fotografik, działaczka społeczna. Od 2010 związana z grupą medialną Polska Press, publikuje m.in. w Gazecie Krakowskiej i Dzienniku Polskim. Absolwentka Krakowskiej Szkoła Filmowej, laureatka nagród filmowych, dwukrotnie wyróżniona nagrodą Dziennikarz Małopolski.

Przemysław Błaszczyk

Dziennikarz i reporter z 15-letnim doświadczeniem. Obecnie reporter radia RMF MAXX specjalizujący się w tematach miejskich i lokalnych. Od kilku lat aktywnie angażujący się także w tematykę ochrony środowiska.

Hubert Bułgajewski

Ekspert ds. zmian klimatu, specjalizujący się dziedzinie problematyki regionu arktycznego. Współpracował z redakcjami „Ziemia na rozdrożu” i „Nauka o klimacie”. Autor wielu tekstów poświęconych problemom środowiskowym na świecie i globalnemu ociepleniu. Od 2013 roku prowadzi bloga pt. ” Arktyczny Lód”, na którym znajdują się raporty poświęcone zmianom zachodzącym w Arktyce.

Jacek Baraniak

Absolwent Uniwersytetu Wrocławskiego na kierunku Ochrony Środowiska jako specjalista ds. ekologii i ochrony szaty roślinnej. Członek Pracowni na Rzecz Wszystkich Istot i Klubu Przyrodników oraz administrator grupy facebookowej Antropogeniczne zmiany klimatu i środowiska naturalnego i prowadzący blog „Klimat Ziemi”.

Martyna Jabłońska

Koordynatorka projektu, specjalistka Google Ads. Zajmuje się administacyjną stroną organizacji, współpracą pomiędzy organizacjami, grantami, tłumaczeniami, reklamą.

Przemysław Ćwik

Dziennikarz, autor, redaktor. Pisze przede wszystkim o zdrowiu. Publikował m.in. w Onet.pl i Coolturze.

Karolina Gawlik

Dziennikarka i trenerka komunikacji, publikowała m.in. w Onecie i „Gazecie Krakowskiej”. W tekstach i filmach opowiada o Ziemi i jej mieszkańcach. Autorka krótkiego dokumentu „Świat do naprawy”, cyklu na YT „Można Inaczej” i Kręgów Pieśni „Cztery Żywioły”. Łączy naukowe i duchowe podejście do zagadnień kryzysu klimatycznego.

Jakub Jędrak

Członek Polskiego Alarmu Smogowego i Warszawy Bez Smogu. Z wykształcenia fizyk, zajmuje się przede wszystkim popularyzacją wiedzy na temat wpływu zanieczyszczeń powietrza na zdrowie ludzkie.

Klaudia Urban

Zastępczyni redaktora naczelnego SmogLabu. Z wykształcenia mgr ochrony środowiska. Z portalem związana od 2021 roku. Wcześniej redaktorka Odpowiedzialnego Inwestora. Pisze głownie o zdrowiu, żywności, lasach, gospodarce odpadami i zielonych inwestycjach.

Maciej Fijak

Redaktor naczelny SmogLabu. Z portalem związany od 2021 r. Autor kilkuset artykułów, krakus, działacz społeczny. Pisze o zrównoważonych miastach, zaangażowanym społeczeństwie i ekologii.

Sebastian Medoń

Z wykształcenia socjolog. Interesuje się klimatem, powietrzem i energetyką – widzianymi z różnych perspektyw. Dla SmogLabu śledzi bieżące wydarzenia, przede wszystkim ze świata nauki.

Tomasz Borejza

Współzałożyciel SmogLabu. Dziennikarz naukowy. Wcześniej/czasami także m.in. w: Onet.pl, Przekroju, Tygodniku Przegląd, Coolturze, prasie lokalnej oraz branżowej.